Michelle Klouwens

Lyme borreliose is de meest voorkomende door teken overdraagbare aandoening in Europa en Noord-Amerika. Borrelia burgdorferi sensu lato (sl), de bacterie die Lyme borreliose veroorzaakt, wordt overgebracht door zogenaamde harde Ixodes teken. Er bestaat momenteel geen humaan vaccin tegen Lyme borreliose. Het meeste onderzoek naar preventieve strategieën voor Lyme borreliose richt zich op recombinante eiwitvaccins, vooral omdat deze vaccins succesvol zijn gebleken in andere toepassingen en ook voor de preventie van Lyme borreliose in het verleden. In dit proefschrift onderzochten we alternatieve vaccinatiestrategieën en potentiële vaccinkandidaten van zowel de Ixodes tekenvector als van B. burgdorferi sl.

We beginnen met een inleiding over Lyme borreliose en een beschrijving van de betrokken vector en van het pathogeen in hoofdstuk 1. We geven een overzicht van preventiemaatregelen tegen Lyme borreliose met de nadruk op anti-teken en anti-Borrelia vaccins.

In hoofdstuk 2 beschrijven we de immuunrespons van de gastheer tegen zowel de teek als tegen het pathogeen en geven we een uitgebreid overzicht van de vele factoren waarmee rekening moet worden gehouden bij het zoeken naar een effectief anti-tekenvaccin. Verder bespreken we de geschiedenis van het onderzoek naar anti-tekenvaccins en spreken we over verworven tekenresistentie (ATR), de rationale achter de zoektocht naar anti-tekenvaccins. Het laatste deel van dit hoofdstuk gaat in detail in op een bestaand veterinair anti-teken vaccin tegen een andere tekensoort, maar geeft ook een overzicht van experimentele vaccinkandidaten tegen Ixodes teken waar op dit moment onderzoek naar gedaan wordt.

Hoofdstuk 3 gaat verder met de beschrijving van het DNA tattoo vaccinatie model en het gebruik van deze techniek om op eenvoudige wijze tekenantigenen te screenen op hun werkzaamheid als DNA vaccin in een muis–teek–B. burgdorferi infectiemodel. We hebben muizen geïmmuniseerd met DNA-vaccins die coderen voor bekende tekeneiwitten–Salp15, tHRF, TSLPI en TIX-5–waarvan eerder is beschreven dat ze, wanneer gebruikt als experimentele, op recombinante eiwitten gebaseerde vaccins, interfereren met voeding van de teek of met Borrelia transmissie. Aangezien eerder is aangetoond dat DNA vaccinatie met het Borrelia eiwit OspC bescherming biedt tegen homologe B. burgdorferi sl expositie wanneer deze middels injectie subcutaan worden toegediend, hebben wij besloten OspC als controle te gebruiken. In de huidige studie hebben we aangetoond dat het OspC DNA vaccin in staat was een IgG respons te induceren welke vergelijkbaar was met die van recombinant OspC en ook een vrijwel volledige bescherming liet zien tegen B. burgdorferi ss-infectie door tekenbeet. De DNA vaccins van de tekenantigenen lieten slechts een lage tot matige antistofrespons zien en deze vaccins boden ook geen bescherming tegen