a.zweerink

Hartfalen is een klinisch syndroom dat gekenmerkt wordt door een afwijking van de cardiale structuur of functie die leidt tot het falen van het hart om de benodigde zuurstof te leveren aan de weefsels en organen. In praktijk zal dit zich uiten door snelle vermoeidheid en kortademigheid bij geringe inspanning. Een kwart van de patiënten die zich presenteren met hartfalen heeft een geleidingsstoornis in het hart met een verlengde QRS-duur op het elektrocardiogram (ECG). In de meerderheid van de gevallen betreft het een linkerbundeltakblok (LBTB). Deze geleidingsvertraging heeft ten gevolge dat verschillende delen van het hart zich op verschillende tijdsmomenten samentrekken. Deze ongecoördineerde en ondoeltreffende werking van het hart zorgt voor verdere daling van de linkerventrikel pompfunctie en een toename van het hartfalen.

Cardiale Resynchronisatietherapie (CRT) heeft een bewezen gunstig effect op de kwaliteit van leven en overleving van patiënten met hartfalen en een LBTB. Bij CRT worden drie draden geïmplanteerd: één in het rechteratrium, één in de rechterventrikel en één draad op de laterale wand van de linkerventrikel. Er is echter gebleken dat de CRT-behandeling niet altijd het gewenste effect sorteert. Bij een-derde van de patiënten treedt geen verbetering op, de zogenaamde “non-responders”. Onderzoek binnen CRT richt zich op twee pijlers: (i) het vooraf selecteren van potentiële “responders” en (ii) het optimaliseren van de CRT instellingen na implantatie.

Deel IA van dit proefschrift introduceert een nieuw concept waarbij QRS-duur wordt gecorrigeerd voor de grootte van het hart (QRS-duur normalisatie). Het normaliseren van de QRS-duur voor de hartgrootte verbeterde de relatie met acute pompfunctie veranderingen tijdens CRT en de overlevingsduur. Tevens werd aangetoond dat vrouwen beter reageren op CRT dan mannen, wat mogelijk verklaard wordt door het kleinere vrouwenhart.

Deel IB onderzoekt de rol van beeldvormende technieken die de myocardiale contractie visualiseren en kwantificeren (myocardial strain imaging). Een lage arbeidsbijdrage (hoge arbeidsverspilling) van het septum bleek gerelateerd aan een grotere pompfunctieverbetering tijdens CRT. De segment lengte in cine (SLICE) analyse wordt geïntroduceerd als een simpele meettechniek om het effect van CRT te voorspellen op basis van standaard MRI beelden. Een positieve ESSsep waarde (septale oprekking) bleek een robuuste voorspeller voor CRT respons en een lager risico op overlijden.

In deel II worden verschillende strategieën beschreven om CRT instellingen te individualiseren. Alhoewel er een grote variatie was in acute respons tussen verschillende electroden van de quadripolaire linkerventrikel draad, bleken elektrische parameters (QLV) niet in staat de beste stimulatie electrode te identificeren. Hemodynamische optimalisatie middels druk-volume lussen (slagarbeid) bleek wel een sterke voorspeller voor lange termijn respons. Ten slotte geeft het proefschrift een overzicht van de behandeling van chronotrope incompetentie (CI) in hartfalen middels frequentie-adaptieve pacemakertherapie.