Boy Van Droffelaar

Het proefschrift is gebaseerd op drie empirische studies die 1) de ervaringen van leiders en resulterende intenties om te veranderen analyseren, 2) de daadwerkelijke impact van het trainingsprogramma op authentiek leiderschap meten, en 3) de rol van herinneringen aan ervaringen op hun leiderschapsstijl onderzoeken en op verandering van leiderschapsstijl.

De eerste studie, beschreven in hoofdstuk 2, is gebaseerd op een steekproef van 97 ervaren leiders. Inhoudsanalyse werd toegepast op trail-rapporten gemaakt door deelnemers aan een wildernis-gebaseerd leiderschapsprogramma. De deelnemers werd gevraagd om persoonlijke rapporten te schrijven over hun ervaringen in de wildernis en aanverwante gedragsintenties. Analyses onthulden vier categorieën van piekervaringen van leiders: verhoogd zelfgevoel, bewustzijn van persoonlijke kernwaarden, diep verbonden aandacht en volledig aanwezig zijn. Deze piekervaringen leidden tot intenties om toekomstig leiderschapsgedrag te veranderen: meer bewust worden van het zelf, leven volgens het innerlijke kompas, beter luisteren en transparanter worden. Deze intenties resoneren nauw met de kerncomponenten van authentiek leiderschap, namelijk zelfbewustzijn, geïnternaliseerd moreel perspectief, evenwichtige verwerking en relationele transparantie.

Bij de tweede studie, beschreven in hoofdstuk 3, werd een steekproef van 66 leiders onderzocht. De experimentele, kwantitatieve studie testte de intrapersoonlijke verandering naar authentiek leiderschap door te meten voor, onmiddellijk daarna en een jaar na de deelname van leiders aan een op de wildernis gebaseerd trainingsprogramma, met behulp van gestandaardiseerde en eerder geteste authentieke leiderschapsschalen. Alle componenten van authentiek leiderschap (zelfbewustzijn, geïnternaliseerd moreel perspectief, evenwichtige verwerking en relationele transparantie) namen toe met middelgrote tot grote effectgroottes (d ≈ .7). Veranderingen in algemene persoonlijkheidskenmerken waren van een geringere omvang, wat suggereert dat verandering specifiek was voor authentiek leiderschap, in plaats van zich uit te breiden tot algemene psychologische kenmerken. De bevindingen toonden aan dat onderdompeling in de wildernis bevorderlijk kan zijn voor verandering in leiderschapsstijl en kan worden beschouwd als een strategie om leiderschapsverandering te bevorderen.

Studie 3, beschreven in hoofdstuk 4, gebruikte kwalitatieve analyse van interviews met 36 leiders die in het verleden hadden deelgenomen aan het op wildernis gebaseerde leiderschapstransformatieprogramma (gemiddeld zes jaar eerder). De episodische herinneringen van de leiders aan het trainingsprogramma in de wildernis omvatten momenten van eenzaamheid, een diepgevoelde connectie met de natuur en de ‘peer-to-peer-sessies’. De geïnterviewden herinnerden zichzelf regelmatig (vaak dagelijks, meestal wekelijks) hun episodische wilderniservaringen uit het trainingsprogramma in gespannen werksituaties en deze herinneringen gaven hen richting en ondersteuning. Bovendien waren leiders van mening dat hun herinneringen aan specifieke ervaringen in de wildernis hebben geleid tot langdurige verandering van mentale disposities en leiderschapsgedrag. De bevindingen suggereren dat niet alleen het emotionele karakter, maar ook de herhaling van episodische wildernisherinneringen heeft bijgedragen tot een duurzame verandering van leiderschapsstijl.

In hoofdstuk 5 beantwoord ik eerst de onderzoeksvragen. De analyse van de algemene bevindingen leidt tot de stelling dat deze een basis vormen om te geloven dat elk van de kenmerken van het op de wildernis gebaseerde trainingsprogramma (wilderniservaringen, onbekende uitdagingen, peer-to-peer leren en narratieve processen) bijdraagt, in hun onderlinge afhankelijkheid, aan het bevorderen van verandering in de mentaliteit van deelnemers, waardoor leiderschapstransformatie wordt bevorderd. Aangezien deelnemers zelf geloven dat wilderniservaringen, verhalen vertellen en onbekende uitdagingen hen als leider hebben veranderd, is het zeer waarschijnlijk dat deze eigenschappen inderdaad bijdragen aan verandering in leiderschapsstijl.

Ten tweede bespreek ik in dit laatste hoofdstuk het potentieel van emotieconcepten in de ontwikkeling van leiders. Dit proefschrift geeft niet alleen aanwijzingen dat emotie een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van leiders, maar ook dat, door herleefde emoties, de ontwikkeling zelf gedurende meerdere jaren kan voortduren. Bovendien bespreek ik de academische implicaties van dit proefschrift. Dit werk kan het begin zijn van een theoretisch begrip dat kan worden gebruikt om de op emotie gebaseerde ontwikkeling van leiders te beoordelen en te ontwikkelen. Ik ga specifiek in op de manieren waarop mijn onderzoek kan bijdragen aan de bestaande debatten over hoe organisaties hun inspanningen op het gebied van leidersontwikkeling kunnen versterken.

Uiteraard heeft dit proefschrift verschillende beperkingen waarmee rekening moet worden gehouden bij het interpreteren van de resultaten en bijdragen: gebrek aan controlegroepen met leiders die niet deelnemen aan het trainingsprogramma, metingen gebaseerd op zelfrapportage, ontwikkelingsbereidheid bij deelnemers en culturele verschillen. Deze beperkingen wijzen echter op belangrijke onderzoeksrichtingen voor toekomstige wetenschappers om het centrale onderzoeksprobleem van dit proefschrift verder te onderzoeken.

Ten slotte hebben de praktische implicaties van het proefschrift betrekking op zeven, meer gedetailleerde, kenmerken van het onderzochte trainingsprogramma, waarin wordt uitgelegd hoe elk kenmerk kan bijdragen aan de ontwikkeling van beter leiderschap. Deze kenmerken kunnen een waardevol hulpmiddel zijn om ideeën voor innovaties te versterken met betrekking tot de manier waarop leiderschapsonderwijs wordt gegeven.