Maud Vroemen

Het doel van dit proefschrift was om de multidimensionale effecten van mobiel gebruik op de algemene gezondheid te onderzoeken. De resultaten van dit onderzoek zijn verontrustend en zouden tot bezorgdheid moeten leiden. Of het nu gaat om het dagelijks gebruik van een mobiele telefoon, de straling die wordt uitgezonden door een enkele SMS, of de effecten van twee beelden met tegengestelde emotionele waarden, de hartslagvariabiliteit wordt beïnvloed. Als biomarker die indicatief is voor de algehele gezondheid, wordt de hartslagvariabiliteit in het digitale tijdperk continu blootgesteld aan het gebruik van mobiele telefoons en daarmee ook het welzijn van de samenleving.

In Hoofdstuk 2 werd, op basis van ECG-opnamen in rust en een vragenlijst om het mobiele telefoon gebruik te classificeren, gecorrigeerd voor STAI-TRAIT en CES-D, een negatieve associatie gevonden tussen mobiel gebruik en hartslagvariabiliteit. Hoewel de gegevens zijn verzameld met mobiele telefoons die gebruik maakten van het 3G-netwerk, wekken deze resultaten ook zorgen over modernere mobiele telefoons die werken met 5G en toekomstige netwerken.

In Hoofdstuk 3, waarin de directe effecten van mobiele straling op hartslagvariabiliteit werden onderzocht, werden verontrustende resultaten gevonden. In deze N = 1 studie werden SMS-berichten verzonden naar een mobiele telefoon in de nabijheid van de deelnemer, terwijl er ECG-opnamen werden gemaakt. Met andere woorden, dit single-subject ontwerp kan worden gezien als een proof-of-principle studie en nodigt uit tot verder onderzoek naar de verschillende effecten van mobiel gebruik.

In Hoofdstuk 4 wordt een herontworpen stemmingsinductieprocedure beschreven. Dit experiment liet zien dat deelnemers die werden blootgesteld aan twee beelden met tegengestelde emotionele waarden, hun subjectieve stemming in dezelfde richting werd beïnvloed. Deze procedure was opgezet om een experiment te creëren dat zo dicht mogelijk bij de realiteit staat, inclusief snel wisselende emoties, zoals die tijdens mobiel gebruik plaatsvinden.

Hoofdstuk 5 beschrijft een experiment waarin de stemmingsinductieprocedure van hoofdstuk 4 werd toegepast. Dezelfde methode werd gebruikt, met één groot verschil: er werden aanvullende ECG-opnamen gemaakt tijdens de procedure. De resultaten waren behoorlijk significant. Terwijl de subjectieve stemming in dezelfde richting werd beïnvloed als de emotionele waarde van de beelden, werd de hartslagvariabiliteit op een andere manier beïnvloed dan verwacht. Specifieker, de impact van het eerste beeld op de hartslagvariabiliteit zette zich voort tijdens de blootstelling aan het tweede beeld, terwijl een omkeerbaar effect op de hartslagvariabiliteit werd verwacht. Gezien het feit dat emoties voortdurend veranderen tijdens het gebruik van mobiele telefoons, kunnen ook tijdens gebruik veranderingen in emoties van invloed zijn op de hartslagvariabiliteit.

In een observationele studie (die voortijdig werd stopgezet vanwege de Covid-19-uitbraak), beschreven in Hoofdstuk 6, werd de zelf gerapporteerde gezondheid van kinderen van 5-11 jaar op een Nederlandse basisschool onderzocht. Er werd een negatieve associatie gevonden tussen de intensiteit van het gebruik van Touch Screen-apparaten en de gezondheidsuitkomsten. De verontrustende resultaten van deze relatief kleine studie moedigen sterk aan tot het opzetten van een nieuw en uitgebreider onderzoek.

Alles overziend, aangezien lagere niveaus van hartslagvariabiliteit slechtere gezondheidsuitkomsten suggereren en het gebruik van mobiele telefoons tegenwoordig van begin tot eind aanwezig is, zouden de bovengenoemde resultaten publieke bezorgdheid moeten wekken. In dit digitale tijdperk, waarin mobiel gebruik volledig is genormaliseerd, zou iedereen zich aangesproken moeten voelen over de mogelijke ongewenste effecten van mobiel gebruik.

Zoals hierboven vermeld, was het doel van dit proefschrift om de effecten van mobiel gebruik op de algemene gezondheid in het digitale tijdperk te onderzoeken. Of het nu gaat om de straling waaraan men wordt blootgesteld of de emotionele inhoud die men tijdens het gebruik tegenkomt, beide aspecten hebben invloed op de hartslagvariabiliteit. De conclusies die in dit onderzoeksproject zijn getrokken, weerspiegelen echter slechts het topje van de ijsberg. De oproep tot uitgebreider onderzoek in de toekomst blijft. Door het implementeren van huidige onderzoeksmodellen kan er mogelijk meer kennis worden opgedaan over potentiële dosis-responsrelaties, zowel voor mobiele straling als voor algemeen gebruik, vooral wanneer onderzocht wordt vanaf het moment dat kinderen voor het eerst een mobiele telefoon gaan gebruiken.