Britt Fleischeuer

One Bite at a Time

Deze thesis onderzocht kind-gerelateerde factoren die samenhangen met kieskeurig eetgedrag, evenals strategieën om de consumptie en waardering van groente en fruit te bevorderen bij kinderen van 4–6 jaar. Omdat de inname van groente en fruit bij kinderen nog steeds onder de aanbevolen niveaus ligt, is inzicht in factoren die bijdragen aan kieskeurig eetgedrag belangrijk voor het verbeteren van voedingsgewoonten en het ondersteunen van de gezondheid op de lange termijn.

Het eerste deel van de thesis richtte zich op mogelijke kind gerelateerde verklaringen voor kieskeurig eetgedrag. Hoofdstuk 2 onderzocht het inductief redeneren en geheugen van kinderen voor fruit en groente, met aandacht voor het gebruik van perceptuele kenmerken (zoals kleur en vorm) in vergelijking met een abstract maar meer betekenisvol kenmerk (voedseltype).
Kinderen baseerden hun inductief oordelen vooral op kleur en onthielden dit kenmerk ook het best. Dit is echter niet altijd informatief, aangezien de kleur van een voedingsmiddel niet de smaak bepaalt (een rode tomaat smaakt bijvoorbeeld niet hetzelfde als een rode aardbei). Er werden geen significante verbanden gevonden tussen kieskeurig eetgedrag en zowel inductief redeneren als geheugenprestaties. Wel was het inductief redeneren van kinderen gerelateerd aan wat zij onthielden: een sterker gebruik van het abstracte kenmerk ‘voedseltype’ tijdens inductief redeneren hing samen met een beter geheugen voor voedseltype.

Hoofdstuk 3 onderzocht of cognitieve kenmerken die in verband worden gebracht met autismespectrumstoornis (ASS), namelijk cognitieve flexibiliteit, Theory of Mind en global-local verwerking, kieskeurig eetgedrag bij zich normaal ontwikkelende kinderen konden verklaren. Er werden geen significante verbanden gevonden tussen deze cognitieve kenmerken en kieskeurig eetgedrag, hoewel een zwakke negatieve associatie suggereerde dat lagere Theory of Mind-vaardigheden samenhangen met meer kieskeurig eetgedrag. Over het algemeen waren ASS-gerelateerde kenmerken laag in de steekproef.

Op basis van deze bevindingen onderzocht hoofdstuk 4 of factoren gerelateerd aan sociaal leren samenhangen met kieskeurig eetgedrag, waaronder gezichtsherkenning van emoties, identificatie van basale smaken (als controlemethode), herkenning van basissmaken via de gezichtsuitdrukkingen van anderen, en sociale modellering van een voedselkeuze. Er werden geen significante verbanden gevonden tussen deze factoren en kieskeurig eetgedrag of groente- en fruitinname, gemeten met de Veggie Meter. De prestatie op de controletaak voor basale smaakherkenning was echter onverwacht wel geassocieerd met kieskeurig eetgedrag, wat erop wijst dat een lagere nauwkeurigheid in het herkennen van basissmaken samenhangt met meer kieskeurig eetgedrag. Bovendien hingen ouderlijke eetgewoonten consistent samen met zowel kieskeurig eetgedrag van het kind als de inname van fruit en groenten, wat het mogelijke belang van omgevingsinvloeden benadrukt, hoewel gedeelde genetische factoren deze relatie ook kunnen verklaren.

Het tweede deel van de thesis richtte zich op strategieën om de inname van groente en fruit te verhogen. Hoofdstuk 5 onderzocht of het hebben van lichte honger de consumptie van bekend en onbekend fruit kon verhogen. De resultaten lieten zien dat kinderen die hongerig waren meer fruit consumeerden dan niet-hongerige kinderen, ongeacht of het fruit bekend of onbekend was. Kieskeurig eetgedrag had geen invloed op dit effect, wat suggereert dat deze strategie ook effectief is bij kieskeurigere kinderen. Het simpelweg aanbieden van voedsel wanneer een kind honger heeft of aan het begin van een maaltijd lijkt dus een bruikbare aanpak.

Hoofdstuk 6 evalueerde een 10-daagse schoolinterventie waarin herhaalde blootstelling werd gecombineerd met positieve en negatieve bekrachtiging en werd vergeleken met alleen blootstelling en een controle conditie zonder interventie. Niet-voedselbeloningen (verzamelbare cartoonkaarten) werden gebruikt als bekrachtiging, en inname en waardering werden gemeten aan de hand van vier onbekende groenten in een binnen-proefpersonen design. Positieve bekrachtiging leidde tot de grootste toename in inname en waardering. Individuele verschillen zoals beloningsgevoeligheid, strafgevoeligheid en kieskeurig eetgedrag hadden geen significante invloed op deze effecten, hoewel meer kieskeurige kinderen over het algemeen lagere inname en waardering vertoonden over alle condities heen. Het geven van een kleine beloning bij het proeven van (onbekend) gezond voedsel kan dus helpen om inname en waardering te verhogen.

Tot slot vat hoofdstuk 7 de belangrijkste resultaten samen, bespreekt het methodologische overwegingen en belicht het de implicaties van het onderzoek evenals suggesties voor toekomstig onderzoek. Samenvattend, suggereren de bevindingen dat cognitieve en sociale factoren een beperkte rol spelen in het verklaren van kieskeurig eetgedrag, terwijl ouderlijk gedrag en gedragsmatige strategieën zoals honger en positieve bekrachtiging met blootstelling belangrijker lijken in het beïnvloeden van de consumptie van groente en fruit bij kinderen. Toekomstig onderzoek zou zich moeten richten op het verduidelijken van causale en lange-termijnmechanismen van kieskeurig eetgedrag, het bestuderen van kwetsbare subgroepen en de duur van de effectieve interventies over tijd.

Lees verder
Publicatiedatum 4 december 2026
Universiteit Universiteit Maastricht
Auteur Britt Fleischeuer
ISBN nummer 978-94-6534-905-3

Bekijk ook deze projecten

Bianca Zoletto

Bianca Zoletto

Universiteit Maastricht Lees meer
Jingyi Huang

Jingyi Huang

Universiteit Maastricht Lees meer
Martin Van Wezenbeek

Martin Van Wezenbeek

Universiteit Maastricht Lees meer