Manal Ali Ahmad

Obesitas is een complexe chronische ziekte die wordt aangedreven door de interactie tussen genetische, hormonale en microbiële factoren. In het Midden-Oosten – met name in de Golfregio – is de prevalentie snel gestegen, wat een aanzienlijke druk legt op de gezondheidszorgsystemen en de last van cardiometabole ziekten vergroot. Ondanks groeiend wereldwijd onderzoek naar darmmicrobiota en darmpeptiden als regulatoren van metabole gezondheid, blijven Arabische populaties ondervertegenwoordigd. Etniciteit, culturele voedingspatronen, leefstijlgewoonten en genetische achtergrond kunnen de samenstelling van de darmmicrobiota en hormonale reacties vormen op manieren die verschillen van westerse cohorten. Dit proefschrift onderzocht daarom obesitas door een multidimensionale lens, waarbij darmmicrobiota, darmpeptiden en metabole gezondheid werden bestudeerd bij Emirati en Libanese volwassenen, terwijl ook werd geëvalueerd hoe bariatrische chirurgie geassocieerd is met veranderingen in gastheer-microbiota interacties.

Emirati volwassenen met obesitas vertoonden karakteristieke hormonale ontregeling, waaronder verhoogde nuchtere waarden van GLP-1, GLP-2, leptine, insuline en CCK, samen met een significant verlaagd ghreline. Van deze peptiden vertoonde GLP-1 de sterkste associatie met insulineresistentie, onafhankelijk van de BMI, wat wijst op potentiële relevantie als marker voor metabole dysfunctie in deze populatie. Profilering van de fecale microbiota onthulde dat de veel geciteerde Firmicutes/Bacteroidota-ratio niet verschilde tussen magere deelnemers en deelnemers met obesitas, wat de groeiende bewijslast ondersteunt dat deze marker op fylum-niveau universaliteit mist. In plaats daarvan bleek de samenstelling op genus-niveau informatiever: Acidaminococcus en Lachnospira waren verrijkt bij individuen met obesitas en positief geassocieerd met adipositas.

Drie maanden na een sleeve-gastrectomie vertoonden de deelnemers aanzienlijk gewichtsverlies en verbeteringen in de insulinegevoeligheid. Deze metabole winst ging gepaard met een duidelijke herstructurering van de darmmicrobiota: de microbiële diversiteit nam toe en aan magerheid gerelateerde genera namen toe in relatieve overvloed. Tegelijkertijd vonden er hormonale aanpassingen plaats: nuchter PYY nam toe, terwijl GLP-1 en insuline afnamen. Een vergelijking tussen Libanese en Emirati individuen met obesitas onthulde bovendien significante verschillen tussen de populaties, waarbij Libanese deelnemers een hogere microbiële diversiteit vertoonden, consistent met een hogere gerapporteerde inname van voedingsvezels.

Over alle hoofdstukken heen onthult dit proefschrift dat obesitas in Arabische populaties wordt gekenmerkt door onderling verbonden veranderingen in darmpeptiden, darmmicrobiële samenstelling en metabole parameters. De bevindingen bieden een basis voor toekomstig onderzoek naar gepersonaliseerde, microbioom-bewuste en cultureel aangepaste strategieën voor de preventie en behandeling van obesitas. Dit werk legt de basis voor evidence-based en rechtvaardige strategieën voor de aanpak van obesitas in het Midden-Oosten, waarbij wordt benadrukt dat effectief beheer vereist dat men afstapt van 'one-size-fits-all'-modellen naar cultureel en biologisch geïnformeerde benaderingen.