Zhi Wang

In deze scriptie heb ik willen onderzoeken op welke wijze politieke inbedding invloed heeft op bedrijfsstrategieën zoals financiële en niet-financiële rapportages en internationalisering. Ik heb vastgesteld of en hoe politieke inbedding (d.w.z. overheidsparticipatie en politieke connecties, zowel op centraal als op lokaal niveau) zakelijke rapportagestrategieën beïnvloeden, vooral in het licht van recent gewijzigd beleid ten aanzien van de financiële en niet-financiële rapportages van bedrijven in China. Gezien de recente overheidsprogramma’s die zijn geïntroduceerd om Chinese inkomende FDI (IFDI) en uitgaande FDI (OFDI) te faciliteren, heb ik daarnaast ook onderzoek verricht naar het effect of politieke inbedding op de internationalisering van Chinese bedrijven. Vooral in hoofdstuk 2 t/m 4 wordt gekeken naar de invloed van politieke inbedding op het gebruik van respectievelijk ‘earnings management’ (winststuring), CSR-rapportage en de bereidheid van bedrijven tot internationalisering.

Hoofdstuk 2 onderzoekt of en hoe verschillende soorten en niveaus van politieke inbedding invloed hebben op de kwaliteit van financiële rapportage in China. Hiervoor heb ik onderzocht hoe centrale en lokale niveaus van overheidsparticipatie en politieke connecties de keuze voor de earnings management-strategieën van de genoteerde Chinese bedrijven beïnvloeden. De resultaten in hoofdstuk 2 komen voort uit een paneldataset van 5.531 beursgenoteerde bedrijven in China over de jaren 2009-2013. Deze resultaten laten zien dat overheidsbedrijven, en centrale overheidsbedrijven in het bijzonder, sneller ‘accrual-based earnings management’ (winststuring door middel van de manipulatie van accruals) zullen vervangen door het kostbaardere, zij het minder detecteerbare, ‘real earnings management’ (winststuring door middel van reële transacties) dan niet-overheidsbedrijven. Uit dit hoofdstuk blijkt bovendien dat bedrijven met politieke connecties eerder gebruik zullen maken van minder detecteerbare real earnings management-strategieën dan bedrijven zonder politieke connecties. Hoewel in mindere mate, zullen deze bedrijven ook vaker gebruik maken van accrual-based earnings management, hetgeen wijst op een relatief substitutie-effect. Door de wisselwerking tussen accrual-based en real earnings management-strategieën disparaat te beïnvloeden, hebben verschillende soorten en niveaus van politieke inbedding invloed op de keuze van bedrijven voor earnings management-strategieën, en daarmee op de kwaliteit van de winst.

Hoofdstuk 3 onderzoekt of en hoe politieke inbedding invloed heeft op de verspreiding van praktijken van maatschappelijk verantwoord ondernemen (Corporate Social Responsibility/CSR) in China en toont daarmee de relatie aan tussen politieke inbedding en de kwaliteit van niet-financiële bedrijfsinformatie. Specifiek wordt onderzocht welke rol overheidsparticipatie en politieke connecties spelen in de bereidheid van genoteerde Chinese bedrijven om CSR-rapporten te verstrekken. Ook wordt in dit hoofdstuk gekeken naar de onderliggende CSR-prestaties (CSRP) en hun relatie met de financiële prestaties van bedrijven (CFP). De resultaten zijn gebaseerd op de paneldata van 15.419 bedrijfsjaarobservaties van beursgenoteerde Chinese bedrijven over de jaren 2008-2014. Deze resultaten laten zien dat politiek ingebedde bedrijven, vooral bedrijven die centraal politiek zijn ingebed, eerder CSR-rapportages zullen verstrekken dan bedrijven zonder politieke inbedding. Uit deze resultaten blijkt bovendien dat politiek ingebedde bedrijven gemiddeld hogere CSRP hebben dan bedrijven die niet politiek zijn ingebed. Daarnaast geven de resultaten aan dat de CSRP voor politiek ingebedde bedrijven negatiever verband houden met de financiële prestaties dan voor bedrijven zonder politieke inbedding. Dit wijst erop dat politieke inbedding ook effect heeft op de wisselwerking tussen CFP en CSRP. Dit hoofdstuk levert daarmee niet alleen het eerste bewijs voor de effectiviteit van CSR-beleid door de overheid, maar ook voor de efficiency ervan (d.w.z. de alternatieve kosten die hiervan mogelijk het gevolg zijn). De resultaten laten ook zien dat verschillende soorten en niveaus van politieke inbedding een belangrijke, hetzij verschillende, rol spelen in de CSR-gerelateerde praktijken van bedrijven.

Grensoverschrijdende fusies en overnames (mergers & acquisitions/MCA’s) vormen een dominante vorm van directe buitenlandse investeringen (FDI) die nauw verband houden met internationaliseringsstrategieën. Grensoverschrijdende MCA-activiteiten zijn investeringsactiviteiten met overheidssteun. Daarom is het belangrijk vast te stellen welke invloed politieke inbedding heeft op de internationaliseringsstrategieën van bedrijven met betrekking tot relevante wijzigingen van overheidsbeleid. In hoofdstuk 4 wordt een reactie op dit appel gegeven. Ook wordt onderzocht of en hoe politieke inbedding invloed heeft op de bereidheid van bedrijven om tot grensoverschrijdende fusies en overnames over te gaan en het succes van deze MCA’s in China. Ik beweer hierbij dat institutionele beperkingen, en de daaruit volgende toewijzing van middelen en industriekenmerken, invloed hebben op zowel politiek ingebedde ondernemingen als op bedrijven zonder politieke inbedding. Voortbouwend op eerdere theorieën over het internationale bedrijfsleven heb ik daarom een theoretisch drieledig strategiekader ontwikkeld dat specifiek op China van toepassing is. In dit kader staan een institutioneel perspectief en zienswijzen waarin wordt uitgegaan van middelen en industrie centraal. Resultaten op basis van een paneldataset met 30.314 bedrijfsjaarobservaties van beursgenoteerde bedrijven in China over de jaren 2000-2015 laten zien dat staatsbedrijven (State-Owned Enterprises (SOE’s) minder vaak overgaan tot grensoverschrijdende fusies en overnames dan niet-staatsbedrijven. Vergeleken met niet-SOE’s hebben SOE’s minder profijt van MCA-activiteiten. Het niveau van overheidsparticipatie speelt daarbij een rol. Centrale SOE’s gaan namelijk vaker over tot grensoverschrijdende MCA’s en profiteren meer van MCA-activiteiten dan lokale SOE’s. De resultaten laten bovendien zien dat politieke connecties geen belangrijke rol spelen bij de bereidheid van bedrijven om grensoverschrijdende MCA’s aan te gaan of bij het welslagen van deze fusies en overnames. De bevindingen in hoofdstuk 4 wijzen uit dat verschillende soorten en niveaus van politieke inbedding in China een verschillende invloed hebben op de bereidheid van bedrijven om over te gaan tot grensoverschrijdende fusies en overnames en het succes van deze MCA’s.