Jamleck Osiemo Oroko

Technology Adoption and Economic Transformation in Kenya

Landbouwinnovaties en technologieën die zijn ontworpen om de productiviteit te verhogen en het risicobeheer in de kleinschalige landbouw te versterken, zijn cruciaal voor de economische transformatie van lage-inkomenslanden. Toch is de adoptie van dergelijke innovaties al decennia lang verbazingwekkend laag, ondanks hun beschikbaarheid in de meeste gevallen. Er is niet één enkele beperkende factor voor de adoptie van productiviteitsverhogende technologieën en risicobeheerstrategieën door kleinschalige boeren. Het begrijpen van dit hardnekkige 'adoptieraadsel' vereist daarom een multidimensionale aanpak.

Dit proefschrift richt zich op de rollen van landbouwrisico's, informatie en informele markten bij het verklaren van het adoptieraadsel. Het conceptualiseert technologische adoptie als een proces dat begint bij de perceptie van boeren over de risico's waarmee ze worden geconfronteerd, gevolgd door het afstemmen van beschikbare technologieën op die risico's, en uiteindelijk het selecteren van de technologieën die hun meest urgente risico's aanpakken. Het adoptieverhaal is echter niet zo triviaal. Gedragsmatige vooroordelen beïnvloeden hoe boeren risico's waarnemen en technologieën evalueren, zelfs wanneer er leermogelijkheden beschikbaar zijn. Bovendien bemoeilijken dynamieken in informele markten, met name informatie-asymmetrie rond onwaarneembare kwaliteit voor zowel productiviteitsverhogende inputs als outputs, het proces verder. Binnen dit kader behandelt het proefschrift drie kernvragen: i) Welke risico's en risicokenmerken zijn het belangrijkst voor boeren, en verschillen risicopercepties tussen mannen en vrouwen? ii) Hoe waarderen boeren technologieën, en weerspiegelen deze waarderingen onderliggende voorkeuren en risicopercepties? iii) Kan het aanpakken van informatiewrijvingen op zowel productie- als marktniveau de technologische adoptie ontsluiten?

De analyse van de risicopercepties van boeren onthulde dat meerdere risico's saillant zijn, die verder gaan dan productie en ook markt-, financiële en persoonlijke risico's omvatten. Het proefschrift bekritiseert de heersende bias ten aanzien van productiegerelateerde risico's en pleit voor innovaties en technologieën die dit bredere risicospectrum aanpakken via benaderingen zoals risicolayring en innovatieve bundeling. Het stelt ook vast dat mannen en vrouwen risico's anders waarnemen. Aangezien risicopercepties de adoptie van technologie sterk beïnvloeden, moeten genderbewuste innovaties verder gaan dan het aanpakken van de 'symptomen' van ongelijkheid, zoals beperkte toegang tot land, krediet en informatie, om ook rekening te houden met de onderliggende psychologische en structurele factoren die deze verschillen vormgeven.

Bij het onderzoeken van hoe boeren technologieën waarderen, richt het proefschrift zich op verbeterde voedergewassen en indexverzekeringen. De bereidheid tot betalen (WTP) voor verbeterde rassen was, net als bij de meeste gewassen, lager dan de marktprijzen, maar iets hoger voor rassen waarmee boeren al ervaring hadden. De WTP verschilde niet significant tussen de rassen, waarschijnlijk omdat boeren geen aandacht besteedden aan de subtiele, unieke verschillen die elk ras bood. Dit onderstreept het belang van het bieden van mogelijkheden aan boeren om met nieuwe technologieën te experimenteren, zodat ze de unieke 'verbeteringen' volledig kunnen waarderen.

Wat betreft indexverzekeringen toonden boeren een sterke voorkeur voor een multi-peril product dat grote verliezen door meerdere risico's dekt, in plaats van conventionele single-peril producten die tegen slechts één type risico verzekeren. Het proefschrift laat zien dat de keuzearchitectuur technologische beslissingen beïnvloedt: boeren kunnen 'voorkeursomkeringen' vertonen wanneer ze kennismaken met alternatieve technologieën. Bijgevolg loopt het uitsluitend vertrouwen op ex-ante WTP-metingen om prijs- en subsidiebeleid te informeren het risico belangrijke gedragsdynamieken over het hoofd te zien, verzuimen die aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor de adoptie.

Omdat leren tijd kost en resultaten worden beïnvloed door externe factoren zoals het weer, zijn voorlichtingsbenaderingen die ervaringsgericht leren bevorderen en de feedbackloop tussen experimenteren en resultaten verkorten, cruciaal. Dit proefschrift testte spelgebaseerd leren als alternatief voor conventionele, op narratieve gebaseerde voorlichting en vond dit aanzienlijk effectiever om boeren te helpen indexverzekeringen te begrijpen. Boeren die in de experimentele setting werden blootgesteld aan een hoog basisrisico, vertoonden een lagere vraag naar verzekeringen, wat suggereert dat zij de beperkingen van het product beter begrepen dan degenen die alleen informatie over basisrisico kregen.

Het proefschrift onderzoekt verder de mogelijkheden om waarneembare kwaliteitskenmerken te gebruiken als proxy's voor onwaarneembare kenmerken, waarbij de nadruk ligt op aflatoxinebesmetting in maïs bij het aanpakken van onvolledige informatie over kwaliteit in informele markten. Het verstrekken van informatie aan marktactoren over het verband tussen de integriteit van de korrel en aflatoxinebesmetting leidde tot bescheiden verbeteringen in de maïskwaliteit op informele markten. De verkoopvolumes van kwalitatief hoogwaardige maïs namen toe, hoewel de prijzen onveranderd bleven, en de effecten vervaagden binnen drie maanden. Deze vervaging benadrukt de noodzaak van aanhoudende informatiecampagnes en complementaire verspreidingskanalen, zoals massamedia, om het leren en de gedragsverandering te versterken.

Concluderend is het begrijpen van de risicopercepties van boeren een cruciale stap in het verklaren van de heterogeniteit van boeren bij de adoptie van technologie. Hoewel informatie een centrale rol speelt bij de adoptie, is de wijze van levering van groot belang: boeren leren het best via ervaringsgerichte modaliteiten die de kloof tussen experimenteren en het realiseren van resultaten verkleinen. Ten slotte kunnen dynamieken binnen informele graanmarkten in lage-inkomenslanden de ontwikkeling van op de markt gebaseerde prikkels voor kwaliteitsverbetering belemmeren, zelfs wanneer actoren over informatie over de kwaliteit beschikken. Er is daarom meer onderzoek nodig om duurzame marktmechanismen te identificeren die de adoptie op de boerderij van kwaliteitsverbeterende technologieën kunnen stimuleren.

Lees verder
Publicatiedatum 7 oktober 2026
Universiteit Wageningen University
Auteur Jamleck Osiemo Oroko
ISBN nummer 978-94-6534-688-5
DOI nummer 10.18174/681062

Bekijk ook deze projecten

Zhou Wu

Zhou Wu

Wageningen University Lees meer
Sanne Van Rooij

Sanne Van Rooij

Wageningen University Lees meer
Ufuk Timur

Ufuk Timur

Wageningen University Lees meer