Anne Versteeg

Deel II beschrijft de validatie van een nieuw instrument voor de evaluatie van kwaliteit van leven en de klinische uitkomsten na chirurgie en/of radiotherapie voor patiënten met wervelmetastasen. Voor een nauwkeurige evaluatie van uitkomsten van behandelingen voor patiënten met wervelmetastasen is het van belang om een instrument te gebruiken dat niet alleen specifiek maar ook sensitief is voor veranderingen in de kwaliteit van leven van deze patiëntenpopulatie. Na kleine aanpassingen in de structuur van de “Spine Oncology Study Group Outcomes Questionnaire” (SOSGOQ), is de SOSGOQ 2.0 een valide en sensitief instrument gebleken om kwaliteit van leven bij patiënten met wervelmetastasen te meten. Een verbeterd inzicht in het effect van verschillende behandelstrategieën op de kwaliteit van leven kan in de toekomst bijdragen aan de besluitvorming voor radiotherapeutische en/of chirurgische behandeling. Patiënten met potentieel instabiele wervelmetastasen vormen de grootste groep symptomatische patiënten maar tegelijkertijd ook de groep waarbij de optimale behandelstrategie vaak niet duidelijk is. Wij lieten zien dat patiënten die een chirurgische behandeling ondergingen, al dan niet gevolgd door adjuvante radiotherapie, klinische relevante verbeteringen in kwaliteit van leven toonden in vergelijking met patiënten die alleen met radiotherapie werden behandeld voor potentieel instabiele metastasen. Het is hierbij van belang om te vermelden dat de chirurgisch behandelde patiënten binnen het spectrum van potentieel instabiele wervelmetastasen (SINS 7 – 12) meer karakteristieken hadden die duiden op de aanwezigheid van mechanische instabiliteit. Inherent aan chirurgische behandeling is het risico op complicaties. Patiënten met wervelmetastasen vormen een kwetsbare patiëntengroep en het risico op complicaties is dan ook groot. Bij de conventionele open chirurgische benadering trad er bij 76% van de patiënten een complicatie op, variërend van zeer milde complicaties zonder enige klinisch consequenties tot overlijden. Percutane schroeffixatie is een minimaal invasieve chirurgische benadering met diverse voordelen ten opzichte van de conventionele open chirurgisch benadering waaronder verminderd bloedverlies, vroegere mobilisatie door minder pijnklachten en een lagere kans op complicaties.

In het derde deel van dit proefschrift beschrijven we een nieuwe behandelstrategie voor patiënten met wervelmetastasen die zowel een chirurgische als radiotherapeutische behandeling moeten ondergaan. Door gebruik te maken van stereotactische radiotherapie in plaats van conventionele radiotherapie is het mogelijk om de dosis in het operatiegebied significant te verlagen, waardoor het risico op wondcomplicaties potentieel verlaagd en het tijdsinterval tussen de twee behandelingen beperkt kan worden. In een first-in-man studie lieten wij zien dat met behulp van stereotactische radiotherapie, waarbij het operatiegebied actief wordt gespaard, het mogelijk is om radiotherapie gevolgd door chirurgische stabilisatie op een veilige manier binnen 24 uur te combineren.

Dit proefschrift heeft geleid tot een verbeterd inzicht in de klinische uitkomsten en het effect van chirurgische en/of radiotherapeutische behandeling op de kwaliteit van leven van patiënten met wervelmetastasen. Daarnaast is een nieuwe behandelstrategie ontwikkeld, waarbij stereotactische radiotherapie binnen 24 uur wordt gevolgd door chirurgische stabilisatie. Vervolg onderzoek zal moeten uitwijzen of deze nieuwe behandelstrategie ook leidt tot verbeterde uitkomsten.