Yueyue Zhang

De herontwikkeling van de ‘haven-stad interface’ (in het Engels port-city interface) is de afgelopen decennia een prominent onderwerp geweest (Hoyle, 2000) en blijft de aandacht trekken van planners en academici (Hein, 2016; Van den Berghe & Daamen, 2020; Y. Zhang & Ache, 2021). Met de focus op de integratieontwikkeling van haven en stad, verkent dit project de evolutie en veranderingen van de haven-stad interface in twee grote havensteden: Rotterdam en Shanghai. De haven-stad interface in dit project is een ruimte op de geografische grens tussen land in eigendom van de haven en stedelijke zones, en is een gebied in transitie, dat wordt geconfronteerd met de co-existentie van bestaande havenactiviteiten en voorgesteld stedelijk gebruik. Dit onderzoek is gewijd aan het beantwoorden van de centrale onderzoeksvraag "Hoe kunnen de haven en de stad opnieuw met elkaar worden verbonden op basis van innovatieve industriële ontwikkelingen in de haven-stad interface?". Deze onderzoeksvraag werd onderzocht door te kijken naar vier specifieke evoluties in Rotterdam en Shanghai: (1) historische havenstadsontwikkeling; (2) de vorming van de huidige haven-stad interface; (3) bestuursstructuur en -proces in de haven-stad interface; en (4) concrete innovatieve industriële ontwikkelingen in de haven-stad interface. De innovatieve industriële ontwikkelingen in de haven-stad-interface omvatten industriële dynamieken gepland in de haven-stad-interface en innovatie-ecosysteemorkestratie in de haven-stad-interface. Deze vier evoluties werden geanalyseerd op basis van data gegenereerd via drie kanalen: een literatuuronderzoek van wetenschappelijke artikelen en boeken, een overzicht van havenstadsplanningsdocumenten en rapporten, en 34 semi-gestructureerde diepte-interviews in Rotterdam en Shanghai. Alle data zijn verzameld volgens een kwalitatieve benadering en zijn verwerkt met een inhoudsanalyse in softwareprogramma ATLAS.ti 8. Door de analyse van de bovenstaande vier evoluties is de hoofdvraag van het onderzoek beantwoord. Geconcludeerd wordt dat de haven en de stad op verschillende manieren opnieuw met elkaar verbonden kunnen worden op basis van herontwikkeling van de haven-stad interface. Deze conclusie wordt ondersteund door één belangrijke bevinding: dat op basis van innovatieve industriële ontwikkelingen in de haven-stad interface, de haven en de stad in Rotterdam de neiging hebben om verbonden te zijn via een 'haven-stad'-benadering, terwijl zij in Shanghai verbonden zijn via een 'vanuit de stad naar de haven'-benadering. Dit komt omdat de twee havensteden verschillende innovatieve industriële ontwikkelingsfocussen hebben: Rotterdam richt zich op havenstadontwikkeling, terwijl Shanghai zich meer richt op stedelijke ontwikkeling. Bovendien is gebleken dat verschillende innovatieve industriële ontwikkelingsfocussen verband houden met de bestuursstructuren en -processen in de haven-stad interface.

Verder onthult dit project, in vergelijking met de vorige interface (e.g. Hayuth, 1982; Hoyle, 1989), nieuwe ruimtelijke en functionele kenmerken van de huidige haven-stad interface in Rotterdam en Shanghai. Ruimtelijk wordt de huidige haven-stad interface niet dicht bij het stadscentrum gevormd, maar veel verder weg. Functioneel gezien staat de haven-stad interface niet voor de uitdaging om oude havengebieden om te vormen tot stedelijk gebruik, maar voor de uitdaging van de co-existentie en de co-ontwikkeling van havenactiviteiten en