Pengfei Li

Quick response (QR)-codes worden steeds vaker gebruikt op voedselverpakkingen als een digitaal hulpmiddel om uiteenlopende informatie aan consumenten over te dragen. Vanwege de diverse voordelen, waaronder het kleine formaat, het gebruiksvriendelijke karakter en de mogelijkheid om toegang te krijgen tot digitale informatie, hebben QR-codes het potentieel om bij te dragen aan voedselauthenticatie en de integriteit van de toeleveringsketen. De wijdverspreide en effectieve implementatie van deze technologie voor het verbeteren van de integriteit van de voedselketen hangt echter niet alleen af van de positieve adoptie door de toeleveringsketens zelf, maar ook van de betrokkenheid en acceptatie van consumenten als gebruikers. Verdere toepassing wordt gevormd door meerdere factoren. Het begrijpen van de percepties van actoren in de voedselketen en de gedragsintentie van consumenten om de codes te gebruiken, is daarom essentieel voor een brede acceptatie. Dergelijke inzichten kunnen helpen het volledige potentieel op het gebied van voedselauthenticiteit te ontsluiten en op maat gemaakte oplossingen aan te dragen om de adoptie van QR-codes voor voedselauthenticiteit te bevorderen.

Om de huidige toepassingen van QR-codes in de voedingsmiddelenindustrie te begrijpen, is een literatuurstudie uitgevoerd (Hoofdstuk 2), die een kort overzicht geeft van de configuratie van QR-codes en de technische principes van informatieoverdracht. De voordelen werden benadrukt door vergelijkingen met andere digitale technologieën. De toepassingen van QR-codes in de voedingsmiddelenindustrie werden samengevat in vier hoofdgebieden: traceerbaarheid, kwaliteitsbeoordeling, anti-namaak en marketing. Daarnaast werden de beperkingen en uitdagingen besproken vanuit verschillende aspecten, waaronder onvoldoende betrokkenheid van consumenten, hoge technische en marginale kosten, informatie-overload en technische barrières.

Om de perceptie van actoren in de toeleveringsketen over identificatiemiddelen te onderzoeken, werd de wijnketen geselecteerd als studieobject. Er werden interviews gehouden met druiventelers, wijnmakers, bottelaars en distributeurs uit Italië en India om de drijfveren, barrières en strategieën te verkennen die de implementatie van identificatietechnologie in twee diverse toeleveringsketens beïnvloeden (Hoofdstuk 3). De drijfveren voor implementatie zijn efficiënte traceerbaarheid, consumentenvertrouwen, naleving van regelgeving, merkversterking, gebruiksgemak, risico op vervalsing, monitoring van namaak en concurrentiekracht. De barrières omvatten implementatiekosten, een traditionele mentaliteit, verouderde productielijnen, gebrek aan technici, vervalste hulpmiddelen, afwezigheid van namaak, lage zichtbaarheid en ongelijke opbrengsten. Als strategieën om deze barrières te overwinnen werden samenwerkingsverbetering, kostenoptimalisatie, ondersteuning door regelgeving, integratie van meerdere technologieën, vereenvoudigde systemen, bewustwording en trainingsprogramma's geïdentificeerd.

Om de factoren te achterhalen die de gedragsintentie van consumenten om authenticatie-QR-codes te gebruiken beïnvloeden, werd een vragenlijst met meerdere schaalitems ontwikkeld (Hoofdstuk 4). Gegevens van consumenten uit het Verenigd Koninkrijk en China werden gebruikt om de voorgestelde modellen te testen. De resultaten geven aan dat waargenomen nut en waargenomen gebruiksgemak werden geïdentificeerd als factoren die de houding van Chinese en Britse consumenten significant beïnvloeden, waarbij houding de belangrijkste factor voor gedragsintentie is. Houding beïnvloedde ook het bewustzijn van authenticiteit aanzienlijk, en faciliterende omstandigheden hadden een significant effect op het waargenomen gebruiksgemak.

Om de bereidheid van consumenten om te betalen voor speciale attributen te onderzoeken, werden 377 consumentenstudies verzameld die tussen 2000 en 2024 zijn gepubliceerd voor een wereldwijde meta-analyse (Hoofdstuk 5). De bevindingen toonden aan dat de totale bereidheid om te betalen (WTP) voor speciale voedselattributen 28% is, en de aanwezigheid van speciale attributen wordt in de meeste gevallen (87%) geassocieerd met een verhoging van de voedselprijzen. Er is een significant verschil in de WTP van consumenten tussen verschillende informatiedragers, waarbij consumenten bereid zijn een extra premie van 23% te betalen voor voedselattributen die via barcodes (inclusief QR-codes) worden gecommuniceerd.

Om een strategie voor de detectie van voedselfraude te ontwikkelen, wordt in Hoofdstuk 6 een ruimtelijk-temporele analyse voorgesteld van consumenten die QR-codes op voedselverpakkingen scannen (waarbij QR-codes op verpakkingen van afzonderlijke producten hetzelfde zijn binnen een batch en verschillend tussen batches). Een haalbaarheidsanalyse van deze aanpak werd in detail uitgewerkt. De ruimtelijk-temporele scangegevens gerelateerd aan vervalsing, inclusief datum, tijd en coördinaten (lengte- en breedtegraad), werden geselecteerd als de essentiële variabelen in het model. De normale ruimtelijk-temporele patronen van een batch voedsel met dezelfde QR-codes werden geanalyseerd, en de veranderingen veroorzaakt door vier soorten vervalsing werden geïdentificeerd om de relatie tussen vervalsing en ruimtelijk-temporele anomalieën bij het scannen vast te stellen. Potentiële benaderingen voor de detectie van vervalsing op basis van ruimtelijk-temporele patronen worden voorgesteld via een conceptuele analyse.

De algemene discussie in Hoofdstuk 7 evalueerde alle bevindingen uit de hoofdstukken 2-6 en bood suggesties en potentiële richtingen voor toekomstig onderzoek.

Concluderend benadrukt dit proefschrift de belangrijke rol van QR-codes bij het verbeteren van de integriteit van de voedselketen. Door een combinatie van literatuuronderzoek, interviews, enquêtes en meta-analyse werden factoren geïdentificeerd die de adoptie van technologie vanuit het perspectief van actoren in de keten en consumenten beïnvloeden. Dit biedt strategische inzichten om een breder en effectiever gebruik van QR-codetechnologie in de voedselketen te bevorderen. Bovendien stelde dit proefschrift een nieuwe ruimtelijk-temporele aanpak voor om voedselfraude te detecteren op basis van de scangegevens van consumenten, wat innovatieve mogelijkheden biedt voor het verbeteren van de monitoring van authenticiteit en uiteindelijk het bestrijden van voedselfraude.