Melanie Balhuizen

Inleiding

Het immuunsysteem bestaat uit een aangeboren en aangeleerd deel en in dit proefschrift gaat het met name over het aangeboren deel. Dit is weer verder onder te verdelen in een cellulair deel, waarbij onder andere witte bloedcellen zorgen voor bescherming tegen pathogenen, en een moleculair deel, waarbij eiwitten worden uitgescheiden die onder andere zelfstandig pathogenen kunnen uitroeien. Een groep van die eiwitten vormt de klasse van gastheerverdedigingspeptiden. Deze peptiden, kleine eiwitten, kunnen bacteriën en virussen doden en immuuncellen stimuleren. Zo ondersteunen zij op twee verschillende manieren het immuunsysteem.

De pathogenen waar dit proefschrift vooral over gaat zijn bacteriën. Bacteriën zijn onder te verdelen in Gram-positieve en Gram-negatieve bacteriën; dit proefschrift beschrijft Gram-negatieve bacteriën. Deze bacteriën hebben twee membranen met daartussen een suikerlaag om zichzelf te beschermen tegen de buitenwereld. Wanneer de gastheerverdedigingspeptiden deze bacteriën aanvallen komen ze eerst de membraan tegen. Sommige peptiden zullen proberen deze membraan lek te prikken en zo de bacterie te doden. Andere peptiden zullen alleen een klein gaatje maken, zodat ze binnenin de bacterie essentiële processen kunnen stilleggen en zo de bacterie kunnen doden.

Bacteriën kunnen dus aangevallen worden door deze gastheerverdedigingspeptiden, maar kunnen zichzelf ook verdedigen. In hoofdstuk 3 wordt beschreven wat er gebeurt als we een niet-dodelijke dosis peptide aan drie verschillende Gram-negatieve bacteriën toevoegen. Specifiek wordt gekeken naar de secretie van buitenmembraanblaasjes. Van de twee membranen die deze bacterie heeft, kan namelijk de buitenste worden uitgescheiden als een soort blaasje. De bacterie doet dit van nature, om afvalproducten op te ruimen of te communiceren met andere bacteriën. Maar het blijkt dus dat als Gram-negatieve bacteriën worden blootgesteld aan gastheerverdedigingspeptiden deze blaasjes ook worden uitgescheiden. We denken dat dit een soort verdedigingsmechanisme is van de bacterie. Wanneer deze blaasjes namelijk worden onderzocht, blijkt dat de peptiden in de blaasjes aanwezig zijn. Dit suggereert dat de bacterie probeert om het stuk membraan waar peptide zit uit te scheiden in de vorm van een buitenmembraanblaasje, en zo zichzelf te beschermen.