Saskia Hullegie

Otitis media acuta (OMA), ofwel acute middenoorontsteking, is één van de meest voorkomende kinderinfecties en een belangrijke oorzaak van doktersbezoeken en antibioticumvoorschriften wereldwijd. Ongeveer 15-20% van de kinderen met een OMA presenteert zich met een acuut loopoor door een spontane perforatie van het trommelvlies. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is een acuut ontstaan loopoor geen teken dat een OMA episode op zijn retour is. Kinderen met een OMA en een acuut loopoor hebben dezelfde mate van oorpijn en voelen zich bij de eerste presentatie vaak slechter dan kinderen zonder een loopoor. Ook hebben kinderen met OMA en een loopoor een hogere ziektelast met meer oorpijn en/of koorts na 3-7 dagen en meer OMA-recidieven en gehoorproblemen na 3 maanden vergeleken met kinderen zonder een loopoor. Er is weinig literatuur beschikbaar over de meest voorkomende otopathogenen en de meest optimale behandeling van kinderen met OMA en een loopoor. Het hoofddoel van dit proefschrift was daarom om inzicht te krijgen in de incidentie, microbiologie en behandeling van OMA met een loopoor in de eerste lijn.

In hoofdstuk 2.1 worden de resultaten beschreven van een groot retrospectief cohortonderzoek in de eerste lijn naar de impact van de COVID-19-pandemie op de incidentie van otitis media bij kinderen in Nederland. Daartoe is routine zorgdata verzameld over OMA, otitis media met effusie (OME), looporen en bijbehorende antibioticumvoorschriften van alle kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar die vóór (1 maart 2019 - 29 februari 2020) en tijdens de COVID-19-pandemie (1 maart 2020 - 28 februari 2021) ingeschreven waren bij huisartsenpraktijken verbonden aan het Julius Huisartsen Netwerk (JHN). Huisartsbezoeken voor OMA, OME en looporen bij kinderen daalden tijdens de COVID-19 pandemie met respectievelijk 63%, 57% en 54%. Het aantal antibioticumvoorschriften voor otitis media was tijdens de pandemie vergelijkbaar met voorheen, wat erop wijst dat de mix van patiënten in de eerstelijnszorg niet substantieel was veranderd. Dit suggereert dat de tijdens de COVID-19 pandemie ingevoerde maatregelen om besmettingen te voorkomen resulteerden in een daadwerkelijke daling van de otitis media incidentie bij kinderen.

Hoofdstuk 2.2 beschrijft een onderzoek naar de incidentie en de behandeling van OMA bij volwassenen in de eerste lijn. Hiertoe werd gebruikt gemaakt van de routine zorgdata van alle patiënten van 15 jaar en ouder die van 2015 tot 2018 ingeschreven waren bij huisartsenpraktijken verbonden aan JHN. We hebben gegevens verzameld over OMA-episodes, OMA-gerelateerde consulten, co-morbiditeiten en antibioticumvoorschriften. In totaal werden 6.667 OMA-episodes bij 5.358 volwassen patiënten (gemiddeld 1.2 OMA-episode per patiënt) geïdentificeerd, resulterend in een totale OMA-incidentie van 5.3/1000 persoonsjaren. Dit incidentiecijfer was redelijk stabiel over de bestudeerde jaren.