{"id":9163,"date":"2026-04-07T12:17:27","date_gmt":"2026-04-07T12:17:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/marleen-sol\/"},"modified":"2026-04-23T08:21:13","modified_gmt":"2026-04-23T08:21:13","slug":"marleen-sol","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/marleen-sol\/","title":{"rendered":"Marleen Sol"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":8,"featured_media":13463,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-9163","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"naam_van_het_proefschift":"Wheelchair Mobility Skills in youth using a manual wheelchair","samenvatting":"ACHTERGROND\n\nKinderen en jongeren met een beperkte loopfunctie door bijvoorbeeld Cerebrale Parese of Spina Bifida, maken in het dagelijks leven gebruik van een handbewogen rolstoel. In Nederland worden kinderen met een fysieke beperking, zoals bij Cerebrale Parese of Spina Bifida, vanaf het moment van diagnose doorgestuurd naar een kinderrevalidatieteam om hun gezondheid en ontwikkeling te ondersteunen en stimuleren. Om hun participatie te bevorderen krijgen veel van deze kinderen al op jonge leeftijd een rolstoel om binnen en\/of buitenshuis te gebruiken. Hoewel het oefenen en leren omgaan met hulpmiddelen (bijvoorbeeld een spalk of prothese) een belangrijk onderdeel is van een revalidatiebehandeling, is er in de kinderrevalidatie onvoldoende aandacht voor het zelfstandig leren rijden en manoeuvreren in een rolstoel. Dit moet veranderen, omdat het ontwikkelen van rolstoelvaardigheden de zelfredzaamheid kan vergroten en kinderen\/jongeren dan meer mogelijkheden hebben om mee te kunnen doen in de maatschappij. Hierbij kan gedacht worden aan het buiten spelen of zelfstandig naar een vriendje gaan. Om kinderen en jongeren in dit proces te begeleiden en ondersteunen is het belangrijk om de rolstoelvaardigheden van kinderen in kaart te kunnen brengen. Zowel in praktijk als onderzoek is er tot op heden nog nauwelijks aandacht geweest voor het meten en trainen van rolstoelvaardigheid bij kinderen.\n\nHet doel van dit proefschrift is om bij te dragen aan het verbeteren van rolstoelvaardigheid bij kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel. In dit proefschrift willen we 1) valide en betrouwbare meetinstrumenten ontwikkelen om de rolstoelvaardigheid en het zelfvertrouwen in het gebruik van de rolstoel in kaart te brengen; 2) de validiteit bepalen van een activiteiten monitor bij kinderen en jongeren in een rolstoel; 3) evalueren wat de effecten zijn van een combinatie van rolstoelvaardigheidstraining en fitheidstraining op de fysieke activiteit, fitheid, zelfvertrouwen en de rolstoelvaardigheid bij kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel.\n\nWAT ZIJN DE UITKOMSTEN VAN HET ONDERZOEK?\n\nDeel 1: Ontwikkeling van meetinstrumenten\nHoofdstuk 2 is een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek. De huidige kennis uit de literatuur over rolstoelvaardigheidstesten bij volwassenen is gecombineerd met de mening van kinderen en jongeren, ouders en de klinische expertise van zorgprofessionals over welke rolstoelvaardigheden relevant zijn voor kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel. Op deze manier zijn 15 items, zoals voorwaarts rijden, slalom, verhoging op- en afrijden geselecteerd. Deze items vormen samen de nieuwe rolstoelvaardigheidstest voor kinderen en jongeren. Vervolgens is de haalbaarheid van het afnemen van de nieuw ontwikkelde rolstoelvaardigheidstest voor kinderen en jongeren ge\u00ebvalueerd. In hoofdstuk 3 zijn de psychometrische eigenschappen van deze rolstoelvaardigheidstest verder ge\u00ebvalueerd. In de methode staat beschreven hoe de tijdscore per item omgezet kan worden naar een ordinale score, waarmee een totaal score voor de test kan worden berekend. De gevonden resultaten voor de betrouwbaarheid, validiteit en responsiviteit laten zien dat deze test goed te gebruiken is bij kinderen en jongeren om hun rolstoelvaardigheid te meten.\n\nIn het onderzoek beschreven in hoofdstuk 4 is er een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek gebruikt om een bestaande vragenlijst over het \u2018zelfvertrouwen in gebruik van de rolstoel\u2019 voor volwassenen aan te passen voor kinderen en jongeren. In een eerste fase is er een vertalingsproces doorlopen, waarbij de originele Canadese versie die ontwikkeld was vertaald is naar het Nederlands. Vervolgens zijn focusgroepen gehouden met kinderen, jongeren, ouders en zorgprofessionals met als onderwerpen; duidelijkheid over het begrip zelfvertrouwen voor kinderen en jongeren, en de geschiktheid van bestaande vragen voor de Nederlandse situatie. Op basis van deze informatie is de vragenlijst aangepast zodat deze geschikt is voor kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel in Nederland. In een laatste fase is de interne consistentie van de vragenlijst als goed beoordeeld. Ook zagen we een duidelijk verband tussen de uitkomsten op de zelfvertrouwen vragenlijst en de resultaten van de rolstoelvaardigheidstest, wat duidt op een goede construct validiteit. Dit was niet bij iedereen het geval. Een aantal deelnemers liet veel zelfvertrouwen zien bij een lage score op de rolstoelvaardigheidstest. Het is daarom belangrijk om zowel het zelfvertrouwen als de rolstoelvaardigheid te meten bij kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel.\n\nDeel II Validiteit van een activiteiten monitor\nIn hoofdstuk 5 rapporteren we dat de criterium validiteit van een activiteiten monitor (Activ8) voor het meten van \u2018actief rolstoel gebruik\u2019 bij kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel goed is. Deze activiteiten monitor is in eerder onderzoek gevalideerd bij volwassenen in een rolstoel, waarbij er 1 sensor op de pols werd geplaatst en 1 sensor dichtbij de as van het grote wiel. Door de combinatie van deze 2 sensoren is het mogelijk om actief rolstoel gebruik (rijden en manoeuvreren) te onderscheiden van bijvoorbeeld geduwd worden in een rolstoel (wielsensor is actief, polssensor is niet actief) of stilstaan. Hoewel de activiteiten monitor goed \u2018activiteit\u2019 kan detecteren, is deze niet goed om verschillende activiteiten in de rolstoel te onderscheiden. Zo is de activiteitenmonitor bijvoorbeeld niet in staat om het onderscheid te maken tussen snel rijden en langzaam rijden.\n\nDeel III effect van interventie\nIn hoofdstuk 6 beschrijven we de positieve lange termijn effecten van een combinatie van rolstoelvaardigheidstraining en fitheid training op de fysieke activiteit, aerobe en anaerobe prestatie, zelfvertrouwen in het gebruik van de rolstoel en rolstoelvaardigheid. Vanuit zes revalidatiecentra\/mytylscholen in Nederland hebben 60 kinderen of jongeren meegedaan aan deze interventie studie, waarbij ze getraind hebben in groepjes van 4-6 deelnemers onder begeleiding van een kinderfysiotherapeut, ergotherapeut en\/of docent lichamelijke opvoeding. De fitheidstraining bestond uit twee sessies per week waarin een high-intensity-interval trainingsprotocol werd uitgevoerd gedurende acht weken. De rolstoelvaardigheidstraining bestond ook uit twee sessies per week gedurende acht weken. Hierbij werden er drie sessies (start, midden, eind) gegeven door KJ-projects. KJ-projects is een bedrijf dat al meer dan 10 jaar ervaring heeft in het geven van rolstoelvaardigheidstraining bij kinderen en volwassenen. Ouders\/verzorgers waren aanwezig bij deze sessies, zodat zij konden zien hoe vaardig hun kind al is, hoe nieuwe vaardigheden konden worden geoefend en welke vaardigheden in een rolstoel nog meer mogelijk waren. Het thuis oefenen (met ouders\/verzorgers) werd ondersteund door middel van video opnames met gepersonaliseerde instructies voor het kind.\n\nUit de resultaten van de studie bleek dat de volgorde van trainen (rolstoelvaardigheidstraining voor of na fitheid training) geen effect had op de meeste uitkomstmaten, behalve voor zelfvertrouwen in het gebruik van de rolstoel. Er werden geen effecten van de training gevonden op de cardiorespiratoire fitheid (shuttle ride test (VO2peak)), terwijl de aerobe prestatie (shuttle ride test (aantal trappen)) wel omhoog ging.\n\nWAT ZIJN DE KLINISCHE IMPLICATIES EN RICHTINGEN VOOR VERVOLG ONDERZOEK?\n\nHoofdstuk 7, de algemene discussie, geeft een kort overzicht van de belangrijkste bevindingen van dit proefschrift. Vervolgens wordt er dieper ingegaan op deze resultaten en wordt bekeken of er nieuwe richtingen voor vervolg onderzoek en implicaties voor de praktijk kunnen ontstaan door de resultaten te bespreken vanuit een nieuw perspectief binnen de gezondheidszorg genaamd \u2018Physical Literacy\u2019. Dit perspectief op fysieke activiteit gaat uit van de dynamische interactie tussen fysieke factoren (motorische capaciteit), affectieve factoren (het zelfvertrouwen en motivatie om te bewegen) en cognitieve factoren (kennis en begrip over het belang van bewegen) om te komen tot, en het behouden van, fysieke activiteit (leven lang bewegen). In dit hoofdstuk wordt besproken hoe dit concept toegepast kan worden op kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel en op welke manieren rolstoelvaardigheidstraining mogelijk invloed heeft op het ontwikkelen van Physical Literacy. De rolstoelvaardigheidstrainingen hadden bijvoorbeeld een positief effect op het vergroten van het zelfvertrouwen in de rolstoel, waardoor mogelijk de motivatie om zelf te bewegen in de rolstoel groter werd.\n\nVoor de dagelijkse praktijk heeft dit proefschrift een aantal belangrijke implicaties opgeleverd; 1) het is belangrijk om van jongs af aan bewustwording van de mogelijkheden in een rolstoel (vaardigheid en fysieke activiteit) bij kinderen en hun ouders\/verzorgers te ontwikkelen, 2) scholing van zorgprofessionals over rolstoelvaardigheid is belangrijk, zodat zij kinderen\/jongeren en hun ouders beter kunnen ondersteunen in het selecteren van een (actieve) rolstoel, leren over onderhoud van de rolstoel (bandenspanning!) en oefenen van rolstoelvaardigheden, 3) het is belangrijk om zowel de rolstoelvaardigheid als het zelfvertrouwen in het gebruik van de rolstoel op verschillende momenten in de ontwikkeling te meten, om zo samen met kind en ouders\/verzorgers te kunnen bepalen of rolstoelvaardigheidstraining is ge\u00efndiceerd.\n\nIn de aanbevelingen voor vervolg onderzoek wordt de noodzaak voor verder onderzoek in deze doelgroep, kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel, besproken met daarbij enkele methodologische overwegingen. Ook worden aanbevelingen gedaan over verder onderzoek naar; 1) de professionele ontwikkeling op het gebied van de rolstoel en rolstoelvaardigheid bij kinderfysiotherapeuten en ergotherapeuten, 2) het meten en trainen van rolstoelvaardigheid, 3) het verbeteren van de fysieke activiteit en\/of physical literacy bij kinderen en jongeren in een handbewogen rolstoel.","summary":"No English summary is available. You can read the Dutch summary <a href=\"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/marleen-sol\/\">here<\/a>.","auteur":"Marleen Sol","auteur_slug":"marleen-sol","publicatiedatum":"7 juli 2021","taal":"NL","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/marleensol?iframe=true","url_download_pdf":"","url_epub":"","ordernummer":"FTP-202604071214","isbn":"978-94-6423-294-3","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Universiteit Utrecht","afbeeldingen":13463,"naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Universiteit Utrecht","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/9163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/9163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9164,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/9163\/revisions\/9164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=9163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}