{"id":6564,"date":"2026-04-01T10:01:11","date_gmt":"2026-04-01T10:01:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/eline-roordink\/"},"modified":"2026-04-01T10:01:18","modified_gmt":"2026-04-01T10:01:18","slug":"eline-roordink","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/eline-roordink\/","title":{"rendered":"Eline Roordink"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":8,"featured_media":6565,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-6564","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"naam_van_het_proefschift":"Stay the course","samenvatting":"Algemene inleiding\nOvergewicht en obesitas zijn een groeiend probleem voor de volksgezondheid, waarbij de afgelopen decennia wereldwijd een stijging in de prevalentie te zien is. In Nederland heeft 50% van de volwassen bevolking overgewicht, waarvan 14% als obees wordt geclassificeerd. Dit is problematisch omdat overgewicht wordt geassocieerd met een verhoogd risico op verschillende chronische ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, musculoskeletale aandoeningen en verschillende vormen van kanker. Bovendien is, zelfs bij afwezigheid van chronische ziekten, overgewicht gerelateerd aan een verminderde kwaliteit van leven. Hoewel gewichtsverlies tal van gezondheidsvoordelen biedt voor mensen met overgewicht of obesitas, is het behouden van gewichtsverlies vaak een uitdaging.\n\nGewichtsverlies kan worden bereikt door veranderingen in zowel de energie-inname (via voedingsgedrag) als het energieverbruik (onder meer via beweeggedrag). Veranderingen in deze gewichtsgerelateerde gedragingen zijn blijvend wanneer het nieuwe gedrag de standaard is geworden in verschillende situaties en contexten. Echter, individuen komen vaak situaties tegen waarin eerdere ongezonde gedragingen terugkeren, wat leidt tot een lapse: een tijdelijke uitglijder of terugval naar oude gewoonten. Als deze initi\u00eble lapse wordt gevolgd door een reeks aan lapses, kan een relapse optreden: een volledige terugkeer naar oude ongezonde gewoonten en gedragingen. Om een lapse of relapse te kunnen voorkomen of verminderen, is het noodzakelijk om inzicht te krijgen in de factoren die leiden tot een lapse en\/of relapse in beweeg- of voedingsgedrag.\n\nNa een algemene inleiding beschrijft Hoofdstuk 1 het algehele doel van deze dissertatie. Het algehele doel van deze dissertatie is om de voorspellers van lapse en relapse in gedragingen voor het behouden van gewichtsverlies te bepalen, specifiek met betrekking tot beweeg- en voedingsgedrag.\n\nDe specifieke subdoelen van deze dissertatie zijn:\n\n1. De literatuur over de voorspellers van lapse en relapse in beweeg- en voedingsgedrag samenvatten door middel van een systematische zoekstrategie en review.\n\n2. Het identificeren van voorspellers van terugval in beweeg- en voedingsgedrag, vanuit het perspectief van gezondheidsprofessionals die individuen tijdens hun gewichtsverliesproces begeleiden en het perspectief van individuen die zelf terugval hebben ervaren.\n\n3. Het identificeren van individuele- en omgevingsvoorspellers van lapse in beweeg- en\/of voedingsgedrag, door middel van ecological momentary assessment (EMA) bij volwassenen die proberen gewicht te verliezen.\n\nBelangrijkste bevindingen\nHoofdstuk 2 beschrijft een literatuuronderzoek naar de voorspellers van lapse en relapse in beweeg- en voedingsgedrag, door middel van een systematische zoekstrategie en een narratieve synthese op basis van prospectieve studies. De synthese, waarin 37 artikelen werden ge\u00efncludeerd, identificeerde eigen-effectiviteit als de enige consistente voorspeller over de verschillende uitkomsten. Eigen-effectiviteit bleek zowel lapse als relapse in beweeggedrag te voorspellen, evenals relapse in voedingsgedrag. Hoewel sommige determinanten voldoende bewijs vertoonden om een relatie te ondersteunen, bleek uit de resultaten dat veel determinanten onvoldoende onderzocht waren om hun voorspellende waarde te kunnen vaststellen. Veel determinanten waren slechts \u00e9\u00e9n keer onderzocht of lieten geen eenduidige bevindingen zien. De algehele kwaliteit van de ge\u00efncludeerde artikelen werd als laag beschouwd, waarbij slechts 27% van de artikelen hoog scoorde op de kwaliteitsbeoordeling (\u2265 75%). Op basis van deze bevindingen benadrukt de literatuurstudie de noodzaak van meer hoogwaardig onderzoek om meer onderbouwde conclusies te kunnen trekken.\n\nHoofdstuk 3 beschrijft een concept mapping onderzoek om de perspectieven van stakeholders op voorspellers van relapse in beweeg- en voedingsgedrag te verkennen en mogelijke nieuwe voorspellers van terugval te identificeren. Gegevens werden verzameld met behulp van een concept mapping methode, waarin kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden gecombineerd om groepsgedachten- en perspectieven te integreren. Er werden acht concept mapping sessies gehouden met twee stakeholdergroepen: gezondheidsprofessionals die betrokken zijn bij de begeleiding van individuen tijdens gewichtsverlies (N=39; vijf groepen) en individuen die zelf terugval hebben ervaren (N=21; drie groepen). In totaal werden er 43 voorspellers ge\u00efdentificeerd. Hoewel veel voorspellers door beide stakeholdergroepen werden genoemd, verschilden ze van mening over de belangrijkheid van deze voorspellers wanneer het aankomt op het voorspellen van terugval. Bovendien werden bepaalde voorspellers uitsluitend door \u00e9\u00e9n groep genoemd. Deze verschillen in meningen van stakeholders bieden een kans om leefstijlbegeleiding te verbeteren, door meer bewustzijn te cre\u00ebren over deze variaties en beide perspectieven te belichten tijdens coaching sessies.\n\nHoofdstuk 4 beschrijft een EMA onderzoek om voorspellers van lapse in beweeg- en voedingsgedrag verder te onderzoeken, inclusief positieve en negatieve emoties, waargenomen honger, waargenomen stress, coping eigen-effectiviteit en recovery eigen-effectiviteit. Potenti\u00eble verschillen en overeenkomsten tussen de voorspellers van lapse in beweeg- en voedingsgedrag werden ook ge\u00efdentificeerd. De studie omvatte 81 Nederlandse volwassenen die probeerden af te vallen en die deelnamen aan twee 7-daagse EMA-weken, waarbij ze zes keer per dag semi-willekeurige meldingen op hun telefoon ontvingen. Voor beweeggedrag was een verhoogd risico op lapse geassocieerd met gevoelens van honger, terwijl een verminderd risico op lapse werd geassocieerd met ontspanning, coping eigen-effectiviteit en recovery eigen-effectiviteit. Voor voedingsgedrag werd een verminderd risico op lapse geassocieerd met coping eigen-effectiviteit en recovery eigen-effectiviteit. Deze bevindingen onderstrepen de belangrijke rol van coping eigen-effectiviteit en recovery eigen-effectiviteit bij lapse in zowel beweeg- als voedingsgedrag. Het wordt daarom aanbevolen dat professionals en interventieprogramma's die gericht zijn op het bevorderen van langdurige veranderingen in beweeg- en voedingsgedrag, de eigen-effectiviteit van individuen prioriteren. Effectieve technieken zoals coping planning en cognitieve herstructurering kunnen worden gebruikt om de eigen-effectiviteit te versterken.\n\nHoofdstuk 5 beschrijft een EMA studie, gebaseerd op dezelfde dataset als Hoofdstuk 4, om sociale omgevingsvoorspellers van lapse in voedingsgedrag te identificeren. Uit de bevindingen bleek dat injunctieve normen, descriptieve normen en sociale druk, allen gericht op het afwijken van het gezonde voedingsgedrag, voorspellers waren van een lapse in voedingsgedrag. Sociale steun bij het volhouden van het gezonde voedingsgedrag en de aanwezigheid van anderen waren geen voorspellers van een lapse. Lapses deden zich voornamelijk thuis voor en namen gedurende de dag geleidelijk toe. Deze bevindingen suggereren dat interventieprogramma\u2019s baat kunnen hebben bij het focussen op sociale normen en sociale druk. Het betrekken van partners of huisgenoten zou het bewustzijn kunnen vergroten over de impact van (onbedoelde) sociale druk op het risico op lapse en mogelijk de mate van uitgeoefende sociale druk kunnen verminderen.\n\nAlgemene discussie en conclusie\nHoofdstuk 6 vat de belangrijkste bevindingen samen en reflecteert op de studies die zijn gepresenteerd in deze dissertatie. Deze dissertatie heeft aangetoond dat er verschillende determinanten zijn die veelbelovend lijken in het voorspellen van lapse en relapse, zowel op individueel niveau als binnen de omgevingscontext. Eigen-effectiviteit kwam consistent naar voren als een significante voorspeller, wat de cruciale rol ervan benadrukt binnen gedragsverandering en het voorkomen van terugval. Daarnaast speelde de omgeving, zowel de fysieke als de sociale, een belangrijke rol. Binnen de sociale omgeving bleken met name sociale druk en sociale normen belangrijke voorspellers te zijn.\n\nOnze bevindingen benadrukken het veelzijdige karakter van de voorspellers van lapse en relapse in beweeg- en voedingsgedrag. Dit onderstreept het belang van het aanpakken van zowel individuele- als omgevingsfactoren voor gezondheidsprofessionals die individuen begeleiden naar duurzame leefstijlveranderingen, alsook voor interventies gericht op het behoud van gedragsverandering. Bovendien kan het vergroten van het bewustzijn onder gezondheidsprofessionals over mogelijke verschillen in perceptie tussen henzelf en hun cli\u00ebnten wat betreft de primaire voorspellers van terugval in beweeg- en voedingsgedrag, bijdragen aan het verbeteren van leefstijlbegeleiding.\n\nVooruitkijkend is het vaststellen van consensus over operationele definities van lapse en relapse in beweeg- en voedingsgedrag van belang om toekomstig onderzoek op dit gebied verder te brengen.\n\nFUNDING, PUBLICATIONS AND AUTHOR CONTRIBUTIONS\n\nFunding\nThis project was funded by the Innovational Research Incentives Scheme Veni from NWO-SSH (The Dutch Research Council - Division for Social Sciences and Humanities) under project number 451-16-018. The funding body did not play a role in the design, implementation, data collection, analysis, interpretation of data, writing of the manuscripts and dissertation, or in the decision to publish the results.\n\nPublications in this dissertation\nRoordink, E. M., Steenhuis, I. H., Kroeze, W., Schoonmade, L. J., Sniehotta, F. F., & van Stralen, M. M. (2021). Predictors of lapse and relapse in physical activity and dietary behavior: a systematic search and review on prospective studies. Psychology & Health, 1-24.\n\nRoordink, E. M., Steenhuis, I. H., Kroeze, W., Chinapaw, M. J., & van Stralen, M. M. (2022). Perspectives of health practitioners and adults who regained weight on predictors of relapse in weight loss maintenance behaviors: a concept mapping study. Health Psychology and Behavioral Medicine, 10(1), 22-40.\n\nRoordink, E. M., Joosten, M.M.J., Steenhuis, I. H., Kroeze, W., Hoekstra, T., Jacobs, N., & van Stralen, M. M. (2023). Affective and cognitive predictors of lapse in exercise and dietary behavior: an ecological momentary assessment study amongst Dutch adults trying to lose weight. (submitted for publication)\n\nRoordink, E. M., Steenhuis, I. H., Kroeze, W., Hoekstra, T., Jacobs, N., & van Stralen, M. M. (2023). Social environmental predictors of lapse in dietary behavior: an ecological momentary assessment study amongst Dutch adults trying to lose weight. Annals of Behavioral Medicine, kaac077.\n\nAuthor contributions\nChapter 1\nWriting original draft: Eline Roordink. Review and editing: Ingrid Steenhuis, Maartje van Stralen and Willemieke Kroeze.\n\nChapter 2","summary":"General introduction\nOverweight and obesity have emerged as a growing public health concern, with global rates steadily rising over the past decades. In the Netherlands, 50% of the adult population are overweight, with 14% classified as obese. This is problematic as being overweight is associated with an increased risk of various non-communicable diseases, such as cardiovascular diseases, diabetes, musculoskeletal disorders, and several cancers. Moreover, even in the absence of non-communicable diseases, being overweight is related to a reduced quality of life. While losing weight offers numerous health benefits for individuals who are overweight or obese, maintaining weight loss is often challenging.\n\nWeight loss can be achieved by modifying both energy intake through dietary behavior, and energy expenditure through physical activity behavior. Behavior change maintenance is likely if the newly adopted behavior has become the default behavior in several situations and contexts. However, individuals often encounter circumstances where previous unhealthy behaviors resurface, leading to a lapse: a temporary slip-up or setback to old habits. If this initial lapse is followed by a series of lapses, a relapse may occur: a complete return to old unhealthy habits and behaviors. Understanding the predictors of lapse and subsequent relapse is crucial for preventing or minimizing their occurrence in weight loss maintenance behaviors.\n\nAfter a general introduction, Chapter 1 describes the overall aim of this thesis. The overall aim of this thesis is to determine the predictors of lapse and relapse in weight loss maintenance behaviors, in specific physical activity and dietary behavior.\n\nThe specific sub-aims for this thesis are:\n\n1. To synthesize the literature on the predictors of lapse and relapse in physical activity and dietary behavior, by applying a systematic search and review.\n\n2. To identify predictors of relapse in physical activity and dietary behavior, from the perspectives of health practitioners who coach individuals during their weight loss process and the perspectives of individuals who have experienced relapse themselves.\n\n3. To identify individual and environmental predictors of lapse in physical activity and\/or dietary behavior, using ecological momentary assessment (EMA) amongst adults trying to lose weight.\n\nMain findings\n\nChapter 2 describes a comprehensive review of the literature on predictors of lapse and relapse in physical activity and dietary behavior, using a systematic search and a narrative synthesis approach on prospective studies. The synthesis, which included 37 articles, identified self-efficacy as the only consistent predictor across various outcomes. Self-efficacy was found to predict both lapse and relapse in physical activity, as well as relapse in dietary behavior. Although some predictors showed enough data to support their relationship, the review revealed that many predictors were not sufficiently examined to provide conclusive evidence. In fact, several predictors were studied only once or had inconclusive findings. The overall quality of the included articles was also deemed low, with only 27% of them scoring high on the quality assessment (\u2265 75%). Based on these findings, the literature review emphasized the need for more high-quality research to draw more substantiated conclusions.\n\nChapter 3 describes a concept mapping study to explore the perspectives of key stakeholders on predictors of relapse in physical activity and dietary behavior, and potentially identify new predictors of relapse beyond existing knowledge. Data was collected through concept mapping, which combines qualitative and quantitative methods to integrate group thoughts and perspectives. Eight concept mapping sessions were conducted with two stakeholder groups: health practitioners involved in coaching individuals during weight loss (N=39; five groups) and individuals who had experienced relapse themselves (N=21; three groups). A total of 43 predictors were identified. While many predictors were mentioned by both stakeholder groups, they differed in their views on the importance of these predictors in predicting relapse. Additionally, certain predictors were mentioned exclusively by one group. These discrepancies in stakeholder opinions provide an opportunity to enhance lifestyle coaching by increasing awareness of these variations and incorporating both perspectives during coaching sessions.\n\nChapter 4 describes an EMA study to examine predictors of lapse in exercise and dietary behavior, including positive and negative emotional states, perceived hunger, perceived stress, coping self-efficacy, and recovery self-efficacy. Potential differences and similarities between the predictors of lapse in physical activity and dietary behavior were also explored. The study involved 81 Dutch adults attempting to lose weight who participated in two 7-day EMA weeks, receiving semi-random prompts six times a day. In exercise behavior, feeling hungry was associated with an increased risk of lapsing, while feeling relaxed, coping self-efficacy, and recovery self-efficacy were associated with a reduced risk of lapsing. Regarding dietary behavior, coping self-efficacy and recovery self-efficacy were associated with a reduced risk of lapsing. These findings underscored the significant role of coping self-efficacy and recovery self-efficacy in both exercise and dietary behavior lapses. Consequently, it is recommended that practitioners and intervention programs focused on promoting sustainable physical activity and dietary changes prioritize the enhancement of individuals' self-efficacy. Effective techniques such as coping planning and cognitive restructuring can be used to bolster self-efficacy.\n\nChapter 5 describes an EMA study, using the same dataset as Chapter 4, to further identify social environmental predictors of lapse in dietary behavior. Included predictors were social norms, social pressure, social support and presence of others. Findings revealed that injunctive norm, descriptive norm, and social pressure, all toward diverting from diet plans, predicted dietary lapse. Social support toward sticking to diet plans and the presence of others did not predict lapse. Lapses predominantly occurred at home and gradually increased throughout the day. These findings suggest that intervention programs could benefit from also addressing social norms and social pressure. The involvement of partners or housemates could raise awareness about the impact of (unintentional) social pressure on the risk of lapsing and potentially reduce the level of exerted social pressure.\n\nGeneral discussion and conclusion\n\nChapter 6 summarizes and reflects on the main findings of the studies presented in this thesis. This thesis demonstrated that there are several predictors that show promise in predicting lapse and relapse, both at the individual level and within the environmental context. Across the studies, self-efficacy consistently emerged as a significant predictor, emphasizing its pivotal role in behavior change and relapse prevention. Additionally, the environment, encompassing both the physical and social environment, played a significant role. Particularly social pressure and social norms were key factors within the social environment.\n\nOur findings underscore the multifaceted nature of predictors of lapse and relapse in physical activity and dietary behavior. This highlights the importance of addressing both individual and environmental factors for health practitioners guiding individuals toward sustainable lifestyle changes, and in interventions aimed at behavior change maintenance. Furthermore, to enhance lifestyle coaching, health practitioners need to be mindful that their perceptions of primary predictors of relapse in physical activity and dietary behavior might not fully align with those of individuals who have experienced relapse.\n\nMoving forward, achieving consensus on operational definitions of lapse and relapse in physical activity and dietary behavior is of importance to advance future research in this field.","auteur":"Eline Roordink","auteur_slug":"eline-roordink","publicatiedatum":"19 december 2024","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/elineroordink?iframe=true","url_download_pdf":"","url_epub":"","ordernummer":"FTP-202604010958","isbn":"978-94-6510-302-0","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Vrije Universiteit Amsterdam","afbeeldingen":6566,"naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Vrije Universiteit Amsterdam","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/6564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/6564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6567,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/6564\/revisions\/6567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=6564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}