{"id":28582,"date":"2026-11-06T14:10:27","date_gmt":"2026-11-06T13:10:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/maarten-van-der-ven\/"},"modified":"2026-11-06T15:06:58","modified_gmt":"2026-11-06T14:06:58","slug":"maarten-van-der-ven","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/maarten-van-der-ven\/","title":{"rendered":"Maarten van der Ven"},"content":{"rendered":"","protected":false},"featured_media":28583,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"university_us_portfolio":[],"class_list":["post-28582","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":{"main_text":"","naam_van_het_proefschift":"Together is more - intraprofessional working and learning within the complexity of care for older adults","samenvatting":"De maatschappij verandert door dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen toe en ouderen leven ook langer. Deze groep wordt gekenmerkt door toenemende multimorbiditeit: het gelijktijdig voorkomen van meerdere chronische aandoeningen. Ons zorgsysteem heeft hierop gereageerd met vergaande specialisatie, waarbij voor iedere aandoening specifieke zorgprofessionals beschikbaar zijn. Dit leidt ertoe dat bij \u00e9\u00e9n oudere pati\u00ebnt een veelvoud aan zorgprofessionals betrokken kunnen zijn. Goede samenwerking tussen de betrokken professionals is essentieel om tot geco\u00f6rdineerde en ge\u00efntegreerde zorg te komen. Uit onderzoek blijkt dat onvoldoende samenwerking leidt tot een verhoogd risico op negatieve uitkomsten voor zowel pati\u00ebnt als zorgprofessional. Daarom is het bevorderen van effectieve samenwerking al geruime tijd een belangrijk onderzoeksgebied.\n\nIn de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen:\n- Interprofessioneel samenwerken(IPS): zorgprofessionals van verschillende disciplines, zoals verpleegkundigen met artsen en paramedici, werken samen binnen \u00e9\u00e9n persoonsgericht behandelplan.\n- Intraprofessioneel samenwerken(IntraPS): zorgprofessionals binnen \u00e9\u00e9n discipline met verschillende specialisaties, zoals geriaters met huisartsen en chirurgen, werken samen binnen \u00e9\u00e9n persoonsgericht behandelplan.\n\nEerdere onderzoeken laten zien dat het leren van IPS en IntraPS niet vanzelf gaat. Er wordt daarom opgeroepen om hier al tijdens de opleiding expliciet aandacht aan te besteden. Hoewel de literatuur over leren IPS de afgelopen jaren sterk is gegroeid, blijft de kennis over leren IntraPS echter beperkt.\n\nDe praktijk toont dat er verschillen zijn tussen IPS en IntraPS. In intraprofessionele teams zijn rollen en taakverdelingen vaak implicieter, en is regievoering vaker onderwerp van discussie dan in interprofessionele teams. Dit roept de vraag op in hoeverre inzichten uit interprofessioneel leren samenwerken toepasbaar zijn op intraprofessionele contexten. Daarom richt dit proefschrift zich specifiek op intraprofessioneel leren samenwerken.\n\nIn hoofdstuk 1 introduceren we het centrale thema van dit proefschrift en beschrijven we relevante inzichten uit literatuur ten aanzien van intraprofessioneel leren samenwerken.\n\nLeren IntraPS vindt veelal plaats tijdens werkplekleren. Werkplekleren is leren door deel te nemen aan de dagelijkse praktijk. Werkplekleren wordt gekenmerkt door een sterke contextafhankelijkheid, waarbij leeruitkomsten en leermechanismen worden be\u00efnvloed door de omgeving waarin geleerd wordt. Dit benadrukt dat context-specifieke kennis over hoe leren IntraPS op de werkplek plaatsvindt, kan bijdragen aan het ontwikkelen van effectieve werkprocessen die leren IntraPS faciliteren.\n\nTijdens het werkplekleren vindt leren IntraPS plaats tijdens interacties tussen arts in opleiding tot specialist (AIOS) en supervisor en\/of tussen AIOS van verschillende specialismes.\n- Leren tijdens interacties tussen AIOS en supervisor. Dit wordt ook wel gesuperviseerd werkplekleren genoemd en kan bijv. gebeuren door gesuperviseerde deelname aan de praktijk, wederzijdse observaties of gesprekken tijdens deelname aan de praktijk.\n- Leren tijdens directe interacties tussen AIOS. Hierin wordt beschreven dat AIOS zich aan de grenzen van klinische praktijken bevinden en dat interacties rondom die grens een sterk leerpotentiaal hebben. Dit wordt beschreven in de theory van \u2018Boundary Crossing\u2019 (grensoverstijging) die vier verschillende leermechanismen onderscheidt:\n\u2022 Identificatie: inzicht krijgen in de rollen, taken en verantwoordelijkheden van de collega aan de andere kant van de grens\n\u2022 Co\u00f6rdinatie: Inzicht krijgen in de processen die de grens overstijgen.\n\u2022 Reflectie: Het andere perspectief kunnen innemen en evalueren hoe beide kanten elkaar be\u00efnvloeden.\n\u2022 Transformatie: gezamenlijk een nieuwe praktijk cre\u00eberen\nDeze leermechanismen kunnen behulpzaam zijn in het verkennen, ontwerpen en evalueren van leerkansen en opbrengsten tijdens deze interacties tussen artsen met verschillende specialismes.\n\nIn eerdere onderzoeken zijn kansen voor leren IntraPS ge\u00efdentificeerd, zijn competenties geformuleerd en zijn ontwerpprincipes voor IntraPS leeractiviteiten ontwikkeld. Hoe deze kansen, competenties en ontwerpprincipes vertaald kunnen worden naar concrete werkprocessen en leeractiviteiten, is echter nog niet onderzocht. In de studies beschreven in hoofdstuk 2 t\/m 5 gingen we daarom op zoek naar manieren om leren IntraPS vorm te geven in de dagelijkse praktijk.\n\nIn hoofdstuk 2 en 3 beschrijven we de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van de werkplekleermodule Transmuraal Intraprofessioneel Leren Samenwerken (TILS, internationaal SPICE). Deze module richt zich op arts-assistenten uit eerste- en tweedelijns vervolgopleidingen die gezamenlijk stagelopen op de afdeling geriatrie van het Radboudumc.\n\nHoofdstuk 2 bevat een ontwerp-gericht onderzoek (design based research) waarin, in nauwe samenwerking met onderzoekers, onderwijskundigen en zorgprofessionals uit eerste en tweedelijn, TILS werd ontwikkeld. Dit resulteerde in twee werkplekleeractiviteiten en vier formele leeractiviteiten. Via iteratieve cycli van ontwerp, implementatie en evaluatie werd onderzocht in hoeverre de activiteiten uitvoerbaar waren, welke aanpassingen nodig waren en wat de leeropbrengsten waren.\n\nHieruit bleek dat voor succesvolle implementatie de leeractiviteiten zo veel mogelijk moeten aansluiten bij bestaande onderwijsmomenten, dat er voldoende aandacht moet zijn voor het pati\u00ebntperspectief, dat werkplekleeractiviteiten stevig ingebed moeten zijn in de dagelijkse praktijk en dat betrokkenheid van supervisoren essentieel is. Met name de laatste twee aspecten vragen nog extra aandacht.\n\nIn de evaluatie onderzochten we leeropbrengsten en onderliggende leermechanismen, waarbij we boundary crossing gebruikten als theoretische lens. Deelnemende arts-assistenten gaven aan dat zij belangrijke momenten van transmurale samenwerking beter herkenden, dat eerste- en tweedelijns arts-assistenten elkaar beter leerden begrijpen en dat zij hun handelen meer op elkaar wilden afstemmen. Deze leeropbrengsten leken vooral samen te hangen met identificatie, co\u00f6rdinatie en reflectie, terwijl transformatie nog beperkt zichtbaar was.\n\nIn hoofdstuk 3 onderzochten we de langere termijn effecten van TILS op het gedrag van AIOS en de klinische praktijk. Hiervoor maakten we gebruik van een innovatieve evaluatiemethode uit het sociale domein: het Effectenplein. In het Effectenplein worden alle belanghebbenden gezamenlijk uitgenodigd om te reflecteren op de effecten van een interventie, waarbij focusgroep interviews worden gecombineerd met tijdlijnanalyse en co-constructie van kennis.\n\nVoor deze studie nodigden we arts-assistenten uit die minimaal een half jaar eerder TILS hadden gevolgd, evenals supervisoren en pati\u00ebnten die tijdens de stage betrokken waren geweest bij de zorg. Gezamenlijk cre\u00eberden de deelnemers een tijdlijn met momenten die zij waardevol vonden voor het leren IntraPS. Hierop stonden de TILS interventies, maar ook dagelijkse gesprekken tussen eerste- en tweedelijns artsen en ook gesprekken met collega\u2019s op hun volgende werkplek.\n\nDe belangrijkste opbrengsten konden worden samengevat in drie thema\u2019s: inzicht in het zorgcontinu\u00fcm, verbeterd wederzijds begrip en een \u2018olievlek-effect\u2019 van IntraPS leren. Het inzicht in het zorgcontinu\u00fcm leidde ertoe dat arts-assistenten vaker actiever overdroegen tussen eerste en tweede lijn. Het verbeterde wederzijdse begrip leidde tot de intentie om het werk beter op elkaar af te stemmen.\n\nHet \u2018olievlek-effect\u2019 hield in dat arts-assistenten op nieuwe werkplekken bleven reflecteren op samenwerking en nieuwe gesprekken gericht op leren IntraPS aangingen met collega\u2019s. Tegelijkertijd gaven deelnemers aan dat de nieuwe werkplek context niet altijd faciliterend was om deze inzichten toe te passen, wat nieuwe uitdagingen met zich meebracht.\n\nIn hoofdstuk 4 richtten we ons op de het leren IntraPS binnen gesuperviseerd werkplekleren. Eerdere studies lieten zien dat arts-assistenten kansen zien om leren IntraPS te integreren in supervisiegesprekken, terwijl supervisoren twijfelen aan de noodzaak van leren IntraPS of zich onzeker voelen over hoe zij dit kunnen vormgeven.\n\nIn een etnografische studie observeerden we supervisiegesprekken en onderzochten we in hoeverre en op welke manier leren IntraPS daarin voorkwam. Ook bekeken we welke aspecten dit leren belemmerden of bevorderden. Na iedere observatie werden de betrokken AIOS en supervisor los van elkaar ge\u00efnterviewd. Daarin verkenden we hoe ze dit supervisiemoment hadden ervaren, of zij leren IntraPS hadden ervaren in dit moment en wat leeropbrengsten waren. Na afloop van de observaties en interviews, werden de resultaat voorgelegd aan focusgroepen met AIOS en supervisoren.\n\nWe vonden dat in allerdaagse gesprekken tussen AIOS en supervisor frequent kansen waren voor leren IntraPS, zoals wanneer er een taak voor een ander specialisme werd geformuleerd, wanneer er gereflecteerd werd op hun eigen rol in het zorgnetwerk van de pati\u00ebnt of wanneer er (impliciet) een oordeel werd geuit over een ander specialisme.\n\nDeze leerkansen werden niet altijd benut. Dit leek samen te hangen met verschillende dynamieken tussen AIOS en supervisor, namelijk ervaren tijdsdruk, een monitoringsfocus, een mismatch tussen feedbackintentie en interpretatie, en een dilemma tussen toevertrouwen en leren.\n\nDe ervaren tijdsdruk maakten dat AIOS andere aspecten in de supervisie prioriteerden boven leren IntraPS. Echter bij het vergelijken van gesprekken waarin IntraPS leerkansen wel of niet werd benut, werd geen verschil in duur gezien.\n\nIn de gesprekken tussen AIOS en supervisor lag de focus op het monitoren van de medisch technische inhoud van het pati\u00ebntencontact. Medisch technisch leren werd geprioriteerd boven leren IntraPS. Feedback gericht op leren IntraPS, werd soms foutief ge\u00efnterpreteerd als feedback gericht op medisch technisch handelen of communicatie tussen arts en pati\u00ebnt. Hierdoor gingen uitkomsten gericht op IntraPS soms verloren.\n\nIn het thema dilemma tussen toevertrouwen en leren werd gezien dat er binnen het opleidingscontinuum geen optimaal moment wordt ervaren voor leren IntraPS. Supervisoren gaven aan dat jongerejaars AIOS nog te druk zijn met de medisch inhoud voor leren IntraPS. Aan de andere kant gaven ouderejaars arts-assistenten aan dat ze samenwerken een basisvaardigheid vonden die ze al moesten beheersen en waar ze hun supervisor niet mee willen \u2018lastigvallen\u2019.\n\nHoofdstuk 5 beschrijft een etnografisch onderzoek naar leren IntraPS op de spoedeisende hulp. In de acute zorg is effectief samenwerken van belang om in korte tijd tot een passend behandelplan te komen. Bij multimorbide ouderen met complexe zorgvragen, is in de acute zorg vaak gelijktijdig de expertise nodig van meerdere medisch specialisten. Oudere pati\u00ebnten die komen met een heupfractuur zijn hiervan een voorbeeld. De spoedeisende hulp als werkplek biedt echter uitdagingen voor samenwerking, waaronder het feit dat teams samenstellingen voor iedere pati\u00ebnt totaal anders kunnen zijn en dat een team eigenlijk bijna nooit meer in exact dezelfde samenstelling opnieuw samenkomt.\n\nWe observeerden interacties tussen AIOS en supervisoren in de acute zorg voor heupfractuur pati\u00ebnten. Ook keken we naar hoe er geleerd wordt tijdens deze interacties. Deze observaties werden gevolgd door veldinterviews met geobserveerde AIOS en supervisoren. Na de observaties en veldinterviews werden overkoepelende thema\u2019s en opvallende observaties besproken in focusgroepen met AIOS en supervisoren.\n\nHierin zagen we hoe de complexe spoedeisende hulp context het samenwerken en samen leren be\u00efnvloedde. Er loopt een veelvoud aan zorgprofessionals rond die elkaar niet kent en elkaar vaak niet konden vinden. Er werd onder hoge druk gewerkt voor meerdere pati\u00ebnten tegelijkertijd, die vaak ook complexe problematiek hadden. Vaak ontbrak regievoering, waardoor taken dubbel of niet uitgevoerd werden. Ook viel een silo mentaliteit op waarbij AIOS gericht waren op het effici\u00ebnt uitvoeren van de taken passend bij hun eigen specialisme. Bovendien observeerden we een hi\u00ebrarchische feedback cultuur, waarin feedback vooral binnen specialismes van supervisor naar AIOS naar coassistent werd gegeven.\n\nSupervisoren waren vaak slechts op afstand betrokken en vaak niet bewust van hoe interacties tussen AIOS daadwerkelijk verliepen. Initieel werden door deelnemers vooral logistieke oplossingen aangedragen, maar een systeemaanpak lijkt aangewezen waarbij oog is voor de combinatie aan contextfactoren binnen de IntraPS op de spoedeisende hulp.\n\nHoofdstuk 6 is de algemene discussie van dit proefschrift waarin we kritisch reflecteren op onze bevindingen, deze in relatie tot de literatuur plaatsen en eventuele implicaties voor verder onderzoek en de praktijk formuleren.\n\nOnze resultaten laten zien dat samenwerking niet vanzelf ontstaat, maar sterk wordt be\u00efnvloed door de organisatie van de zorg en de manier waarop professionals werken en leren. In de zorg voor oudere pati\u00ebnten blijkt samenwerking vaak gefragmenteerd, doordat artsen primair handelen vanuit hun eigen specialisme. Deze fragmentatie is geen individueel falen, maar een logisch gevolg van hoe zorg en werk georganiseerd zijn.\n\nDit heeft ook consequenties voor het leren: samenwerking krijgt weinig expliciete aandacht en wordt grotendeels impliciet aangeleerd. Omdat de huidige werkwijze gekenmerkt wordt door beperkte integratie en co\u00f6rdinatie tussen specialismen, kan niet verwacht worden dat arts assistenten vanzelf leren IntraPS.\n\nTegelijkertijd lijkt een focus op formeel leren op zichzelf onvoldoende. Hoewel formele leeractiviteiten het bewustzijn en inzicht in het belang van intraprofessioneel samenwerken vergroten, blijkt het in de praktijk moeilijk om deze inzichten toe te passen binnen een organisatie die samenwerking en gezamenlijk leren structureel belemmert.\n\nIntraPS in de zorgpraktijk vraagt om een bredere benadering. Door dagelijkse interacties expliciet te benaderen als momenten van boundary crossing, door samenwerking te begrijpen als een proces binnen een complex adaptief systeem, en door meer ruimte te cre\u00ebren voor leren, bijvoorbeeld door naast de inhoud van de zorg ook te kijken naar het proces en de rol van de supervisor te herdefini\u00ebren als \u2018gids\u2019 in het zorglandschap, kan worden bijgedragen aan meer geco\u00f6rdineerde en ge\u00efntegreerde zorg voor multimorbide ouderen.","summary":"Society is changing due to the 'double aging' of the population: the number of older adults is increasing and people are living longer. This group is characterized by increasing multimorbidity: the simultaneous occurrence of several chronic conditions. Our healthcare system has responded with extensive specialization, making specific health professionals available for each condition. This leads to a situation where a single older patient may involve a multitude of healthcare professionals. Good collaboration between the involved professionals is essential to achieve coordinated and integrated care. Research shows that inadequate collaboration leads to an increased risk of negative outcomes for both the patient and the healthcare professional. Therefore, promoting effective collaboration has been an important research area for some time.\n\nIn the literature, a distinction is made between:\n- Interprofessional collaboration (IPC): healthcare professionals from different disciplines, such as nurses, physicians, and paramedics, work together within one person-centered treatment plan.\n- Intraprofessional collaboration (IntraPC): healthcare professionals within one discipline but from different specialties, such as geriatricians, general practitioners, and surgeons, work together within one person-centered treatment plan.\n\nPrevious research shows that learning IPC and IntraPC does not happen automatically. Therefore, calls are made to pay explicit attention to this during training. While the literature on learning IPC has grown strongly in recent years, knowledge about learning IntraPC remains limited.\n\nPractice shows that there are differences between IPC and IntraPC. In intraprofessional teams, roles and task distributions are often more implicit, and leadership is more often a subject of discussion than in interprofessional teams. This raises the question of to what extent insights from interprofessional collaborative learning are applicable to intraprofessional contexts. Therefore, this thesis focuses specifically on intraprofessional collaborative learning.\n\nIn Chapter 1, we introduce the central theme of this thesis and describe relevant insights from the literature regarding intraprofessional collaborative learning.\n\nLearning IntraPC often takes place during workplace learning. Workplace learning is learning by participating in daily practice. It is characterized by strong context-dependency, where learning outcomes and learning mechanisms are influenced by the environment in which the learning occurs. This highlights that context-specific knowledge of how IntraPC learning occurs in the workplace can contribute to developing effective work processes that facilitate IntraPC learning.\n\nDuring workplace learning, IntraPC learning occurs during interactions between a resident (AIOS) and a supervisor and\/or between residents from different specialties.\n- Learning during interactions between a resident and a supervisor. This is also called supervised workplace learning and can occur, for example, through supervised participation in practice, mutual observations, or conversations during participation in practice.\n- Learning during direct interactions between residents. This describes how residents find themselves at the boundaries of clinical practices and that interactions around that boundary have strong learning potential. This is described in the theory of 'Boundary Crossing', which distinguishes four learning mechanisms: Identification, Coordination, Reflection, and Transformation.\n\nIn previous research, opportunities for learning IntraPC have been identified, competencies formulated, and design principles for IntraPC learning activities developed. However, how these opportunities, competencies, and design principles can be translated into concrete work processes and learning activities has not yet been investigated. In the studies described in Chapters 2 to 5, we sought ways to shape IntraPC learning in daily practice.\n\nIn Chapters 2 and 3, we describe the development, implementation, and evaluation of the workplace learning module 'Transmural Intraprofessional Collaborative Learning' (TILS, internationally known as SPICE). This module focuses on primary care and secondary care residents who are together doing a rotation in the geriatrics department of Radboudumc.\n\nChapter 2 contains design-based research in which TILS was developed in close collaboration with researchers, educationalists, and professionals from primary and secondary care. This resulted in two workplace learning activities and four formal learning activities. Through iterative design cycles, the feasibility, necessary adjustments, and learning outcomes of the activities were investigated.\n\nThe findings showed that for successful implementation, learning activities must align as much as possible with existing teaching moments, there must be sufficient attention to the patient's perspective, activities must be firmly embedded in daily practice, and supervisor involvement is essential. The latter two aspects in particular require extra attention.\n\nIn Chapter 3, we investigated the long-term effects of TILS on resident behavior and clinical practice using an innovative evaluation method called the 'Effects Forum' (Effectenplein). In this forum, all stakeholders are invited to jointly reflect on the effects of an intervention, combining focus group interviews with timeline analysis and knowledge co-construction.\n\nThe most important outcomes could be summarized in three themes: insight into the care continuum, improved mutual understanding, and a 'ripple effect' of IntraPC learning. Residents transferred their learning to new workplaces through reflection and dialogue.\n\nChapter 4 focuses on learning IntraPC within supervised workplace learning. An ethnographic study observed supervision dialogues to see how IntraPC learning occurred and what factors hindered or promoted it. We found that frequent opportunities for learning existed in everyday conversations between residents and supervisors, but these were not always utilized due to dynamics such as perceived time pressure, a monitoring focus, and feedback misalignment.\n\nChapter 5 describes an ethnographic study on learning IntraPC in the emergency department (ED). In acute care for multimorbid older patients with hip fractures, multiple medical specialists' expertise is needed simultaneously. We observed interactions and field interviews, identifying a complex ED context characterized by a 'swarm' of unacquainted professionals, a silo mentality, and a hierarchical feedback culture that impeded effective collaboration and learning.\n\nChapter 6 is the general discussion, where we critically reflect on our findings and formulate implications for further research and practice. Our results show that collaboration does not arise naturally but is strongly influenced by the organization of care. Fragmentation is not an individual failure but a logical consequence of how care and work are organized. This has consequences for learning: collaboration receives little explicit attention and is largely learned implicitly. A systems-based approach is needed to redefine the supervisor's role as a 'guide' in the healthcare landscape, contributing to more coordinated and integrated care for multimorbid older adults.","auteur":"Maarten van der Ven","auteur_slug":"maarten-van-der-ven","publicatiedatum":"19 januari 2027","taal":"NL","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/maartenvanderven?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/043d246a-0a9c-4325-93c5-88711a333167\/highres","url_epub":"","ordernummer":"19712","isbn":"9789465153278","doi_nummer":"10.54195\/9789465153278","naam_universiteit":"Radboud Universiteit","afbeeldingen":28583,"video_url":"","podcast_url":"","naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Radboud Universiteit","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/28582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"university_us_portfolio","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/university_us_portfolio?post=28582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}