{"id":27029,"date":"2026-09-30T02:17:04","date_gmt":"2026-09-30T00:17:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/michela-leoni\/"},"modified":"2026-10-31T11:35:21","modified_gmt":"2026-10-31T10:35:21","slug":"michela-leoni","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/michela-leoni\/","title":{"rendered":"Michela Leoni"},"content":{"rendered":"","protected":false},"featured_media":27030,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"university_us_portfolio":[26],"class_list":["post-27029","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","university_us_portfolio-universiteit-van-amsterdam"],"acf":{"main_text":"","naam_van_het_proefschift":"Pathway to tolerance in hemophilia","samenvatting":"De behandeling van hemofilie is de afgelopen decennia sterk verbeterd. Bispecifieke antilichaam therapie\u00ebn zoals emicizumab zijn nu beschikbaar voor profylactische behandeling van pati\u00ebnten met hemofilie A. Toediening van FVIII is echter nog steeds nodig voor de behandeling van doorbraakbloedingen en bij operaties, waardoor pati\u00ebnten nog steeds het risico lopen FVIII-remmers te ontwikkelen. Het is aangetoond dat ongeveer 25% van de pati\u00ebnten met ernstige hemofilie A remmende antistoffen (FVIII remmers) ontwikkelen na behandeling met FVIII. De ontwikkeling van FVIII-remmers is nog steeds een groot probleem. Remmende antilichamen gericht tegen FIX ontwikkelen zich bij ongeveer 3% van de pati\u00ebnten met hemofilie B. Onze huidige kennis over het mechanisme dat immuunreacties op FVIII en FIX stuurt, is nog steeds zeer beperkt.\n\nIn Hoofdstuk 1 geven we een overzicht van de oorzaken van hemofilie A en B. We beschrijven ook de momenteel beschikbare behandelingsopties voor pati\u00ebnten met hemofilie A en B. In het laatste deel van Hoofdstuk 1 bespreken we de ontwikkeling van anti-FVIII en anti-FIX-antilichamen bij pati\u00ebnten met hemofilie A en B.\n\nIn Hoofdstuk 2 beschrijven we de eigenschappen van lever sinuso\u00efde endotheelcellen (LSEC) waarvan is aangetoond dat ze het grootste deel van het in bloed circulerende FVIII synthetiseren. LSEC zijn cellen zonder een basaal membraan die \u201cfenestrae\u201d (ronde gaten) bevatten waardoor een snelle uitwisseling van voedingsstoffen die in het bloed aanwezig zijn met hepatocyten en stellaatcellen mogelijk wordt gemaakt. Op de celmembraan van LSEC wordt een groot aantal scavenger-receptoren tot expressie gebracht, die dienen om snel cel resten en lipoprote\u00efnen uit de circulatie te verwijderen. Interessant genoeg is stabilin-2, een van de belangrijkste scavenger-receptoren op LSEC, betrokken bij de verwijdering van het FVIII-VWF complex. LSEC vormen een unieke populatie van antigeen presenterende cellen, die de differentiatie van na\u00efeve CD4+ T-cellen in de richting van regulerende T-cellen kunnen bevorderen, waardoor tolerantie wordt gestimuleerd. Deze unieke eigenschap maakt LSEC tot een potentieel target voor innovatieve therapie\u00ebn om tolerantie gericht tegen FVIII te induceren.\n\nIn Hoofdstuk 3 hebben we de interactie bestudeerd van stabilin-2, een van de prominente scavenger receptoren op LSEC, met FVIII. We laten zien dat stabilin-2 in staat is om aan FVIII te binden op een manier die onafhankelijk is van von Willebrand-factor. We laten ook zien dat het Link-domein van stabilin-2 bijdraagt aan de binding van FVIII.\n\nIn Hoofdstuk 4 hebben we een nieuwe strategie ontwikkeld om immuun tolerantie voor FVIII te induceren door gebruik te maken van de fysiologische afbraak van verouderde rode bloedcellen. Recombinante eiwitten waarbij FVIII-domeinen (C2, A2 of A3-C1-C2) aan Annexin V (AnxA5) werden gekoppeld, werden gesynthetiseerd. De FVIII-AnxA5 fusie-eiwitten binden aan fosfatidylserine (PS) dat op rode bloedcellen (RBC's) aanwezig is. Met FVIII-AnxA5 fusie-eiwit geladen RBC's werden snel opgenomen door macrofagen. Omdat de door macrofagen gemedieerde afbraak van RBC's van nature een tolerogeen proces is, kan deze aanpak mogelijk een gunstige omgeving cre\u00ebren voor het induceren van FVIII-specifieke tolerantie.\n\nIn Hoofdstuk 5 richten we ons op de ontwikkeling van remmers bij hemofilie B. We hebben monocyten-afgeleide dendritische cellen gepulst met FIX en het repertoire van FIX-afgeleide peptiden geanalyseerd dat op HLA-DR werd gepresenteerd. Peptiden afkomstig uit verschillende domeinen van FIX werden op HLA-DR gepresenteerd. Verrassend genoeg identificeerden we een enkel peptide 295-NVIRIIPHHNYNA-306 dat door meerdere donoren met verschillende HLA-DR-allelen werd gepresenteerd. Dit promiscue gepresenteerde FIX-peptide kan mogelijk worden gebruikt voor het ontwerpen van nieuwe therapie\u00ebn die zich richten op het voorkomen en\/of de eliminatie van FIX-remmers bij pati\u00ebnten met hemofilie B.\n\nIn Hoofdstuk 6 analyseren we de binding van varianten van anti-FVIII-antilstoffen met specifieke Fc-receptoren. We hebben zes aminozuren gemuteerd in het Fc domein van EL14-IgG1, een humane anti-FVIII-antistof gericht tegen het C2 domein van FVIII. Deze wijziging versterkt specifiek de binding aan de remmende Fc\u03b3RIIB-receptor, die sterk tot expressie komt op LSEC en andere antigeen presenterende cellen. Op basis van onze bevindingen stellen we voor dat anti FVIII-antilichamen die met hoge affiniteit aan de remmende Fc\u03b3RIIB-receptor kunnen binden, evenals \u201cnext-generation\u201d FVIII-Fc fusie-eiwitten met verhoogde affiniteit voor Fc\u03b3RIIB, mogelijk kunnen worden gebruikt om tolerantie effici\u00ebnter te herstellen in vergelijking met de momenteel beschikbare behandelingsstrategie\u00ebn.\n\nTot slot bespreken we in Hoofdstuk 7 de bevindingen die in dit proefschrift worden gerapporteerd met verwijzing naar andere studies. Kennis over de mechanismen van FVIII-clearance en de antigeenpresentatie van FVIII en FIX kan helpen bij het ontwerpen van nieuwe benaderingen om de vorming van remmers te verminderen en de lange termijn uitkomsten bij pati\u00ebnten met hemofilie te verbeteren.","summary":"The treatment of hemophilia has been greatly improved over the past decades. Non-factor replacement therapies such as the bi-specific antibody emicizumab are now available for prophylactic treatment of hemophilia A patients. FVIII administration is however still needed for treatment of breakthrough bleeds and\/or surgery putting patients at risk of developing FVIII inhibitors. It has been shown that around 25% of patients with severe hemophilia A develop FVIII inhibitors in response to FVIII replacement therapy. The development and persistence of FVIII inhibitors remains an unresolved challenge. Inhibitory antibodies directed towards FIX develop in around 3% of patients with hemophilia B. Our current knowledge on the mechanism driving immune responses to FVIII and FIX is still very limited.\n\nIn Chapter 1 we provide an overview of the etiology of hemophilia A and B. We also describe currently available treatment options for patients with hemophilia A and B. In the last part of Chapter 1 we described the development of anti-FVIII and anti-FIX antibodies in patients with hemophilia A and B in response to FVIII or FIX replacement therapy.\n\nIn Chapter 2 we describe the properties of liver sinusoidal endothelial cells (LSEC) which have been shown to synthesize the vast majority of circulating FVIII. LSEC are highly fenestrated cells and lack a basal membrane which allows for a rapid exchange of nutrients present in blood and hepatocytes and stellate cells. Many scavenger receptors are expressed on LSEC which serve to rapidly clear cellular debris and lipoproteins from the circulation. Interestingly, stabilin-2, one of the major scavenger receptors on LSEC has been implicated in clearance of the FVIII-VWF complex. Importantly, LSEC have evolved as an unique population of antigen presenting cells which can promote the differentiation of na\u00efve CD4+ T cells into regulatory T cells thereby promoting tolerance. This unique property positions LSEC as a potential target for innovative therapies to induce tolerance to FVIII.\n\nIn Chapter 3 we studied the interaction of stabilin-2 with FVIII. We demonstrate that stabilin-2 is able to bind to FVIII in a von Willebrand factor independent manner. We also show that the Link domain of stabilin-2 contributes to the binding of FVIII.\n\nIn Chapter 4, we explored a novel strategy for inducing immune tolerance to FVIII by exploiting the physiological clearance of red blood cells (RBCs). Recombinant proteins in which FVIII domains (C2, A2 or A3-C1-C2) were fused to Annexin V (AnxA5) were designed and shown to bind to phosphatidylserine (PS) exposed on RBCs. FVIII-AnxA5 fusion protein loaded RBCs were rapidly endocytosed by macrophages. Since macrophage-mediated RBCs turnover is an inherently tolerogenic process, this approach can potentially create a favorable environment for induction of FVIII-specific tolerance.\n\nIn Chapter 5 we focus on inhibitor development in hemophilia B. We pulsed monocyte derived dendritic cells with FIX and analyzed the repertoire of FIX derived peptides that was presented on HLA-DR. Peptides derived from different domains of FIX were presented on HLA-DR. Surprisingly, we identified a single peptide 295-NVIRIIPHHNYNA-306 that was presented by multiple donors with different HLA-DR alleles. This promiscuously presented FIX peptide may be used for the design of novel therapies focusing on prevention and\/or eradication of FIX inhibitors in patients with hemophilia B.\n\nIn Chapter 6, we analyze the potential of modulating the interaction of anti-FVIII antibodies with specific Fc receptors. We mutated six amino acids in the Fc region of EL14-IgG1, an anti-FVIII antibody that targets the C2 domain. This modification specifically enhances the binding to the inhibitory Fc\u03b3RIIB receptor that is highly expressed on LSEC as well as other antigen presenting cells. Based on our findings we argue that anti-FVIII antibody that can bind with high affinity to the inhibitory Fc\u03b3RIIB receptor as well as next generation FVIII-Fc fusion proteins with increased affinity for Fc\u03b3RIIB may be used to more efficiently restore tolerance when compared to currently available treatment strategies.\n\nFinally, in Chapter 7 we discuss the findings reported in this PhD thesis with reference to other studies. Knowledge obtained on FVIII clearance mechanisms as well as antigen presentation of FVIII and FIX may help to design novel approaches for reducing inhibitor formation and improving long-term outcomes in patients with hemophilia.","auteur":"Michela Leoni","auteur_slug":"michela-leoni","publicatiedatum":"30 oktober 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/michelaleoni?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/dd968467-82cf-4e23-82a3-945da6ba0542\/highres","url_epub":"","ordernummer":"19584","isbn":"978-94-6534-693-9","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Universiteit van Amsterdam","afbeeldingen":27030,"video_url":"","podcast_url":"","naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Universiteit van Amsterdam","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/27029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"university_us_portfolio","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/university_us_portfolio?post=27029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}