{"id":26930,"date":"2026-09-17T21:04:33","date_gmt":"2026-09-17T19:04:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/chloa-tavernier\/"},"modified":"2026-10-31T11:32:44","modified_gmt":"2026-10-31T10:32:44","slug":"chloa-tavernier","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/chloa-tavernier\/","title":{"rendered":"Chlo\u00c3\u00a9 Tavernier"},"content":{"rendered":"","protected":false},"featured_media":26931,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"university_us_portfolio":[29],"class_list":["post-26930","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","university_us_portfolio-wageningen-university"],"acf":{"main_text":"","naam_van_het_proefschift":"Potentials and Pitfalls of Solar Fields for Wildlife in Farmland","samenvatting":"De drastische intensivering en schaalvergroting van de landbouw in de decennia na de Tweede Wereldoorlog heeft ertoe geleid dat de biodiversiteit in het Nederlandse boerenland instortte. In dit verarmde landschap nemen zonneparken in toenemende mate een plek in. Vanwege hun aanzienlijke ruimtebeslag kunnen deze zonneparken een extra bedreiging vormen voor de al zo onder druk staande biodiversiteit van het boerenland. Zo veranderen het microklimaat en de vegetatiesamenstelling door de panelen, de constructies waarop de panelen liggen, en ook door het algehele beheer van zonneparken. De verschuiving naar meer schaduwtolerante plantensoorten en een ijlere vegetatiestructuur zou de habitatkwaliteit in agrarische landschappen verder kunnen aantasten. Zonneparken kunnen evenwel ook een alternatief leefgebied cre\u00ebren in een verder uniforme agrarische matrix. Met name het ontbreken van gewasbeschermingsmiddelen en grondbewerking, in combinatie met het ontstaan van een meer heterogene vegetatie, kan voor lokale fauna resulteren in gevarieerdere leefomstandigheden en voedselbronnen. De centrale vraag van dit proefschrift was daarmee: bieden zonneparken voordelen voor de wilde fauna in het agrarische landschap door een vergroting van de heterogeniteit in het habitat, of veroorzaken ze juist schade door habitatdegradatie? Dit onderzoek had tot doel het gebruik van zonneparken door gewervelde dieren te evalueren. Vanwege hun grote dispersievermogen kan deze groep dieren actief kiezen uit de verschillende habitats in de landschapsmatrix om in hun ecologische behoeften te voorzien.\n\nEen directe manier om te beoordelen of zonneparken voordelig of nadelig zijn voor de biodiversiteit in het boerenland, is om de diversiteit aan soorten en het aantal individuen (de abundantie) van die soorten te monitoren. Een grotere soortenrijkdom weerspiegelt immers hoe breed het scala aan resources in het habitat is, wat kan voorzien in de verschillende typerende behoeften van allerlei soorten. En een hoge abundantie is een maat voor een hoge algehele draagkracht van het habitat. In Hoofdstukken 2 en 3 zijn voorkomen van en diversiteit aan soorten vleermuizen en terrestrische zoogdieren in reguliere zonneparken op boerenland gemeten, waarbij de resultaten steeds vergeleken zijn met twee referentiehabitats: met intensief beheerd grasland als voorbeeld van ecologisch arm habitat, en met extensief beheerd semi-natuurlijk grasland als voorbeeld van ecologisch rijk habitat. Voor zowel de vleermuizen als de terrestrische zoogdieren was de soortenrijkdom kleiner in zonneparken dan in beide referentiehabitats. De activiteit van alle vleermuissoorten, onderzocht in Hoofdstuk 2, was eveneens lager in zonneparken dan in beide referentiehabitats. Bovendien waren de aantallen van vier van de zeven onderzochte soorten zoogdieren in Hoofdstuk 3 gelijk of lagen lager in de zonneparken dan in de intensieve graslanden. Deze resultaten wijzen op een algehele verslechtering van de habitatkwaliteit in zonneparken in agrarische landschappen, en suggereren dat reguliere zonneparken onvoldoende voorzien in de ecologische behoeften van lokale fauna.\n\nDit neemt niet weg dat zonneparken voor bepaalde soorten toch van voordeel kunnen zijn. De haas was een van de weinige soorten die een hogere aantallen in zonneparken voorkwam dan in beide referentiehabitats. In Hoofdstuk 4 bleek dat hazen zonneparken bij voorkeur overdag gebruiken. Omdat hazen voornamelijk 's nachts foerageren en overdag in de zonneparken grotendeels inactief waren, ondersteunt dit patroon niet de hypothese dat zonneparken voldoende foerageerhabitat bieden. Ze lijken veeleer een belangrijke functie als schuilplek te vervullen \u2013 wat normaliter gezocht wordt in hoge vegetaties zoals heggen of kruidenrijke akkerranden. Gezien het feit dat de landbouwintensivering een drijvende kracht is achter het toenemende gebruik van stedelijk habitat door hazen, lijkt de behoefte aan ongestoorde refugia toe te nemen onder soorten van het platteland. Zonneparken kunnen dan ook een waardevol alternatief leefgebied vormen, mits op biodiversiteit gerichte richtlijnen voor planning, ontwerp en beheer worden ge\u00efdentificeerd en ge\u00efmplementeerd.\n\nHoofdstuk 5 vormde een eerste stap in die richting. De soortenrijkdom aan vogels werd vergeleken in tot 50 zonneparken met uiteenlopende ontwerp- en beheerkenmerken. Hoewel de soortrijkdom in het gebied belegd met panelen aanzienlijk lager was dan aan de randen van de zonneparken, was de rijkdom aan de randen vergelijkbaar met die van de omliggende habitats. De grootte van het zonnepark, de ori\u00ebntatie van de panelen en het vegetatiebeheer bleken sterke voorspellers van het aantal soorten vogels. Grotere zonneparken, zuidgerichte panelen en diverse vormen van maaien gingen samen met een hogere soortrijkdom. Het verband met de parkgrootte hangt mogelijk samen met een grotere inzet op biodiversiteitsgerichte maatregelen in deze parken, zoals poelen, heggen, of kruidenrijke vegetaties. Vogels zouden dus baat hebben bij toekomstige zonneparken waarin een compacter, door panelen bedekt oppervlak wordt omgeven en doorkruist door brede, natuurrijke randen die wordt aangelegd en beheerd volgens ecologisch onderbouwde beheerregimes. Dit zou een moza\u00efek cre\u00ebren van laagwaardig habitat in de bedekte zone en hoogwaardig habitat aan de randen. Inspanningen om de condities in het bedekte gebied te verbeteren dienen een prioriteit te blijven voor ontwikkelaars, aangezien dit gedeelte het grootste oppervlak van zonneparken beslaat.\n\nAl met al wijzen de resultaten van dit proefschrift erop dat het ontwerp en beheer van huidige reguliere zonneparken suboptimaal zijn voor zoogdieren en vogels. Deze conclusie sluit aan bij bevindingen voor arthropoden en vegetatie. Zo is aangetoond dat onder zonnepanelen de bedekking en biomassa van de vegetatie lager is, en reageren arthropoden positief of negatief op zonneparken, afhankelijk van de soortgroep. Er tekenden zich niettemin bemoedigende patronen af. Sommige soorten selecteren zonneparken actief, en het verminderde gebruik door andere soorten kan mogelijk worden omgekeerd of gemitigeerd door passende ontwerp- en beheermaatregelen. Een essenti\u00eble nog onbeantwoorde vraag daarbij is of het geringere gebruik van het zonnepark-habitat dat is waargenomen een intrinsiek lage habitatkwaliteit weerspiegelt, dan wel simpelweg de beperkte beschikbaarheid van zonnepark-habitat in het landschap. Dit proefschrift biedt met dit alles een eerste inzicht in de effecten van zonneparken op gemeenschappen van gewervelde dieren, en identificeert prioritaire vragen voor toekomstig onderzoek naar de mechanismen die het gebruik van zonnepark-habitat door wilde fauna sturen.","summary":"Post-war agricultural intensification has led to a collapse of farmland biodiversity. In this depleted landscape, solar fields are an increasingly prominent land use. However, given their substantial land requirements, they may pose additional threats to the already declining biodiversity of farmland. Indeed, through their panels, mounting structures, and overall management, solar fields are modifying the microclimate and vegetation composition. These shifts toward more shade-tolerant plant species and sparser and shorter vegetation cover could further degrade habitat quality in agricultural landscapes. Nevertheless, they may also offer alternative habitats within an otherwise homogeneous agricultural matrix. In particular, the absence of agrochemical inputs, the absence of farming practices, and the development of heterogeneous vegetation structure can provide diverse resources for local wildlife. The central question of this thesis was therefore: do solar fields benefit wildlife in the agricultural landscape by increasing habitat heterogeneity, or do they cause harm through habitat degradation? This study aimed to evaluate the use of solar fields by vertebrates, which, given their high dispersal ability, can actively select among habitat patches in the landscape matrix to fulfil their ecological needs.\n\nA direct way to evaluate whether solar fields benefit or harm farmland biodiversity is to monitor species diversity and abundance. Indeed, on one hand higher species diversity may reflect a habitat's capacity to provide a broad range of resources, sustaining the needs of different specialist species. Whereas, on another hand, a higher species abundance may reflect an overall high habitat carrying capacity. Chapters 2 and 3 measured bat and terrestrial mammal diversity and occurrence within first generation solar fields build on former intensive agriculture, comparing them against two controls: an intensive grassland, representing a low-quality habitat, and an extensive meadow, representing a high-quality habitat. For both taxonomic groups, solar fields supported lower species diversity than either control. All bat species' activity, examined in Chapter 2, was also lower within solar fields than in both controls. Furthermore, four of the seven mammal species examined in Chapter 3 were equally or less abundant in solar fields than in intensive grasslands. These results suggest an overall degradation of habitat quality associated with solar fields in agricultural landscapes, and indicate that solar fields may fail to provide adequate resources for these species.\n\nNevertheless, solar fields may still benefit certain species. The European hare was one of the few species exhibiting higher abundance in solar fields than in both controls. In Chapter 4, hares were found to preferentially use solar fields during daytime. Since hares are primarily nocturnal foragers and were mostly inactive within solar fields during the day, this pattern does not support the hypothesis that solar fields provide sufficient foraging resources. Instead, solar fields appeared to offer a valuable alternative refuge during daytime, a function normally fulfilled by tall vegetation structures such as hedgerows or vegetation-rich field margins. Given that agricultural intensification has been identified as a key driver of the increasing use of urban habitat by hares, there seems to be a growing demand among farmland species for low-disturbance refuges. Solar fields may therefore still represent a promising alternative habitat, provided that biodiversity-friendly planning, design, and management practices are identified and implemented.\n\nChapter 5 constituted a first step toward this goal. Bird species richness was compared across up to 50 solar fields varying in design and management. While richness in the covered interior of the panels was substantially lower than at field perimeters, perimeter richness was comparable to that of surrounding habitats. Solar field size, panel orientation, and vegetation management were identified as strong predictors of bird richness. Indeed, larger fields, south-facing panels, and mowing vegetation management were associated with higher richness. The relationship with field size may reflect the tendency of larger installations to incorporate a greater proportion of biodiversity-friendly measures, such as ponds, hedgerows, or vegetation-rich strips. For birds, it is therefore possible to design future solar fields with a compact covered area surrounded by a wide, biodiversity-rich perimeter (i.e. the space between the panels and the fences) designed and managed under ecologically informed mowing regimes. This would create a mosaic of low-quality habitat in the covered zone and high-quality habitat at the margins. However, efforts to improve conditions within the covered area should remain a priority for developers, as they constitute the majority of the solar fields area.\n\nOverall, the results of this thesis indicate that the design and management of current solar fields are suboptimal for vertebrates. This conclusion aligns with findings on vegetation. Indeed, solar panels have been shown to reduce vegetation cover and biomass beneath them. However, arthropods responses to solar fields have been both positive and negative depending on the species group. Moreover, encouraging result have shown a preferential used of solar fields by some species (European hares, Roe deer, European hedgehog) in comparison with intensive grasslands. Furthermore, the reduced use by others could potentially be reversed or mitigated through appropriate design and management measures. A key remaining question is whether the lower habitat use observed reflects intrinsically poor habitat quality or simply limited availability of solar field habitat in the landscape. This thesis thus provides an initial understanding of the effects of solar fields on vertebrate communities and identifies priority questions for future research on the mechanisms driving wildlife use of solar field habitat","auteur":"Chlo\u00c3\u00a9 Tavernier","auteur_slug":"chlo-tavernier","publicatiedatum":"5 oktober 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/chlotavernier?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/7caf1212-8a70-406e-88a7-2e4ec1477a01\/highres","url_epub":"","ordernummer":"19624","isbn":"","doi_nummer":"10.18174\/681967","naam_universiteit":"Wageningen University","afbeeldingen":26931,"video_url":"","podcast_url":"","naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Wageningen University","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/26930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"university_us_portfolio","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/university_us_portfolio?post=26930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}