{"id":16969,"date":"2026-08-23T11:28:10","date_gmt":"2026-08-23T09:28:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/claudia-berends\/"},"modified":"2026-08-23T11:28:54","modified_gmt":"2026-08-23T09:28:54","slug":"claudia-berends","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/claudia-berends\/","title":{"rendered":"Claudia Berends"},"content":{"rendered":"","protected":true},"excerpt":{"rendered":"","protected":true},"author":8,"featured_media":16970,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-16969","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","post-password-required","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"main_text":"","naam_van_het_proefschift":"Optimizing the perioperative management of obstructive sleep apnea in metabolic and bariatric surgery","samenvatting":"Bij pati\u00ebnten die een maagverkleinende operatie, ook wel metabole en bariatrische chirurgie genoemd, ondergaan heeft 70-94% obstructief slaapapneu. Bij obstructief slaapapneu stoppen pati\u00ebnten tijdens het slapen meerdere keren per uur met ademhalen door het samenvallen van de bovenste luchtweg. Pati\u00ebnten met slaapapneu kunnen een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van complicaties na de operatie, maar het is onduidelijk of dit ook geldt voor pati\u00ebnten die een maagverkleinende operatie ondergaan. Momenteel is er alleen een richtlijn uit 2017 beschikbaar waarin adviezen worden gegeven over hoe om te gaan met slaapapneu rondom maagverkleinende operaties. Deze richtlijn is mogelijk wat verouderd, omdat er sindsdien nieuwe ontwikkelingen zijn, zoals het uitvoeren van maagverkleinende operaties in dagbehandeling.\n\nHet doel van dit proefschrift was om verschillende strategie\u00ebn voor het omgaan met slaapapneu rondom maagverkleinende operaties te evalueren en te verbeteren, met de nadruk op het verminderen van overmatige slaapapneu diagnostiek en behandeling.\n\nIn Nederland worden er overwegend twee strategie\u00ebn gebruikt: \n1. De \u201cSlaaptest strategie\u201d, waarin alle pati\u00ebnten voor de operatie worden getest op slaapapneu met een slaaptest (poly(somno)grafie) en vervolgens worden behandeld met een masker dat met druk een continue luchtstroom in de bovenste luchtwegen blaast. \n2. De \u201cPulsoximetrie strategie\u201d, waarin pati\u00ebnten niet voor de operatie getest worden op slaapapneu, maar na de operatie continu worden gemonitord met pulsoximetrie (een meter aan de vinger die zuurstof en hartslag meet) en zuurstof krijgen toegediend tot de ochtend na de operatie. \n\nIn de richtlijn uit 2017 wordt de slaaptest strategie aanbevolen, terwijl de toegevoegde waarde van het v\u00f3\u00f3r de operatie testen op slaapapneu en het vervolgens behandelen hiervan grotendeels onduidelijk is. Daarnaast zal het gewichtsverlies na de maagverkleinende operatie zorgen voor een verbetering van de slaapapneu, waardoor er meestal maar relatief kort behandeling voor slaapapneu nodig is. De pulsoximetrie strategie zou een goed alternatief kunnen zijn, omdat deze tot minder diagnostiek en dus mogelijk onnodige behandeling van slaapapneu leidt. In een grote studie met 1390 deelnemers (POPCORN studie) werd de slaaptest strategie met de pulsoximetrie strategie vergeleken en bleek dat de pulsoximetrie strategie kosteneffectiever en even veilig is.\n\nHierop voortbordurend bleek uit de resultaten van hoofdstuk 2 en hoofdstuk 3 van dit proefschrift dat het gewichtsverlies, de slaperigheid en de aan gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven vergelijkbaar zijn tussen de slaaptest strategie en de pulsoximetrie strategie in de deelnemers van de POPCORN studie tot \u00e9\u00e9n jaar (hoofdstuk 2) en vijf jaar (hoofdstuk 3) na de maagverkleinende operatie.\n\nIn hoofdstuk 4 werd het optreden van zuurstofdalingen (desaturaties) en van verpleegkundige interventies, zoals het wakker maken van pati\u00ebnten of het ophogen van de zuurstof tijdens de eerste nacht na de maagverkleinende operatie in kaart gebracht in SATBAR studie. Hoewel het toedienen van zuurstof in de pulsoximetrie strategie het zuurstofgehalte waarschijnlijk verhoogd, wordt het samenvallen van de bovenste luchtweg hier niet mee voorkomen. Het zuurstof wordt namelijk niet met druk de luchtweg in geblazen. Het samenvallen van de bovenste luchtweg kan leiden tot ademstops en daarmee tot zuurstofdalingen, waarbij vervolgens een verpleegkundige interventie nodig kan zijn. Als er veel interventies moeten worden gedaan, zou dit kunnen leiden tot een hoge werkdruk voor de verpleegkundigen. De resultaten van de SATBAR studie lieten een relatief lage frequentie van pati\u00ebnten met zuurstofdalingen (22%) en verpleegkundige interventies (14%) zien. Daarnaast bleken het mannelijk geslacht, hogere leeftijd, hogere body mass index en roken risicofactoren voor het ontwikkelen van zuurstofdalingen in de SATBAR studie. De resultaten van de SATBAR studie laten zien dat de pulsoximetrie strategie niet leidt tot een hoge werkdruk voor de verpleegkundigen. Daarnaast is het waarschijnlijk dat zuurstofdalingen vooral voorkomen in pati\u00ebnten met (ongediagnosticeerd) slaapapneu, omdat de gevonden risicofactoren voor het ontwikkelen van zuurstofdalingen grotendeels overeenkomen met de risicofactoren voor slaapapneu. Dit komt overeen met de veronderstelling dat het geven van alleen zuurstof all\u00e9\u00e9n geen ademstops voorkomt. \n\nOm te evalueren of het weglaten van zuurstof net zo goed is als het wel toedienen van zuurstof tijdens de eerste nacht na een maagverkleinende operatie, werd dit onderzocht in de OXYBAR studie in hoofdstuk 5 van dit proefschrift. In deze studie werden pati\u00ebnten willekeuring ingedeeld in de groep met of zonder zuurstof therapie. Ondanks dat er meer zuurstofdalingen voorkwamen bij pati\u00ebnten die geen zuurstof therapie kregen, lieten de resultaten van de slaaptest (WatchPat300\u00ae) zien dat gebaseerd op het aantal ademstops per uur het weglaten van zuurstof therapie gelijk is aan het wel geven van zuurstof therapie. Ook bleek de slaapstructuur van slaapstadia, de complicaties binnen 30-dagen en de frequentie van verpleegkundige interventies gelijk tussen de groepen met en zonder zuurstof therapie\n\nIn hoofdstuk 6 werd het beloop van slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen, zuurstofgehalte en de slaapstructuur geobserveerd in pati\u00ebnten waarvan niet bekend was of ze slaapapneu hadden en die een maagverkleinende operatie in dagbehandeling ondergingen. Dit werd gedaan om te onderzoeken of (onbehandelde) slaapapneu een contra-indicatie voor dagbehandeling zou moeten zijn. Hiervoor ondergingen pati\u00ebnten in de DAGBAR studie thuis een slaaptest (WatchpatONE\u00ae) \u00e9\u00e9n week voor en tijdens de eerste en derde nacht na de maagverkleinende operatie. De resultaten van de DAGBAR studie lieten zien dat alle waardes voor slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en het aantal zuurstofdalingen het hoogst waren tijdens de derde nacht na de operatie. Hieruit kan geconcludeerd worden dat slaapapneu geen contra-indicatie voor dagbehandeling hoeft te zijn, omdat slaapapneu het ergst is tijdens de derde nacht na de operatie, wanneer alle pati\u00ebnten (ook die de operatie niet in dagbehandeling ondergaan) thuis slapen. Het percentage complicaties binnen 30 dagen was 5.3%, waarvan geen enkele gerelateerd was aan slaapapneu. \n\nSamenvattend is de geoptimaliseerde versie van de pulsoximetrie strategie zonder routinematige toediening van zuurstof een goed alternatief voor het omgaan met slaapapneu rondom maagverkleinende operaties. Deze strategie geeft een vermindering in de diagnostiek en behandeling van slaapapneu en is hierdoor kosteneffectiever dan de slaaptest strategie. Daarnaast is de pulsoximetrie strategie even veilig en is het gewichtsverlies, de slaperigheid, dagelijks functioneren en de aan gezondheid gerelateerde kwaliteit van leven vergelijkbaar met de slaaptest strategie. De recente invoering van maagverkleinende operaties in dagbehandeling zou dan ook geen belemmering moeten vormen voor het op grote schaal toepassen van de pulsoximetrie strategie, aangezien er geen reden is om slaapapneu als strikte contra-indicatie te zien voor maagverkleinende operaties in dagbehandeling. Vervolgonderzoek zou zich kunnen richten op het verder verbeteren van pulsoximetrie strategie met als focus het verminderen van slaapapneu na de operatie door het effect van morfinevrije anesthesie en morfinevrije pijnstilling na de maagverkleinende operatie te onderzoeken.","summary":"The prevalence of (obesity-related) obstructive sleep apnea (OSA) is high (70-94%) in patients undergoing metabolic and bariatric surgery (MBS). Patients with OSA may have an increased risk of postoperative complications, although evidence in the MBS population remains inconclusive. Currently, the best available evidence for the perioperative management of OSA in MBS is a consensus guideline from 2017, which may be outdated as practices such as same-day discharge were not yet widely adopted at that time.\n\nTherefore, the aim of this dissertation was to evaluate and improve perioperative strategies for the management of OSA in MBS, in both the inpatient and same-day discharge setting, with particular attention to minimizing excessive OSA diagnostics and treatment.\n\nIn the Netherlands, there are two strategies that are mainly used:\n1. \u201cSleep test strategy\u201d, in which all patients are preoperatively tested for OSA with poly(somno)graphy, and subsequently treated with continuous positive airway pressure (CPAP) if indicated.\n2. \u201cPulse oximetry strategy\u201d, in which patients are not preoperatively tested for OSA, but are postoperatively continuously monitored with pulse oximetry and receive supplemental oxygen therapy (2L\/min) until the next morning.\n\nThe consensus guideline recommends using the sleep test strategy, while the added value of OSA testing and subsequent treatment is questionable. Considering that surgically induced weight loss will lead to OSA improvement, subsequent CPAP therapy is often applied for only a short treatment period. The pulse oximetry strategy might be a viable alternative, as it minimizes OSA diagnostics and treatment. A large prospective cohort study (POPCORN study, n=1390) compared the sleep test strategy and the pulse oximetry strategy and found the pulse oximetry strategy to be more cost-effective and equally safe.\n\nElaborating on this, in Chapter 2 and Chapter 3 of this dissertation, total weight loss and patient-reported outcomes for sleepiness and health related quality of life were found to be comparable between the sleep test strategy and pulse oximetry strategy in the POPCORN study population until 1 year (Chapter 2) and 5 years (Chapter 3) after MBS.\n\nIn Chapter 4, the desaturation rate and nursing intervention rate during the first postoperative night was characterized in the pulse oximetry strategy in a prospective observational study (SATBAR study). Though the oxygen administered in the pulse oximetry strategy may improve baseline saturation, it does not prevent collapse of the upper airway in untreated OSA patients. This collapse of the airway could lead to desaturations, which may require nursing interventions and potentially result in a high workload for the nursing staff. The results of the SATBAR study showed a relatively low desaturation rate (22%) and nursing intervention rate (14%), and that male sex, higher age, higher BMI and smoking were risk factors for developing postoperative desaturations. These findings indicate that the pulse oximetry does not impose a high workload for the nursing staff. Furthermore, it can be postulated that desaturations presumably occur more frequently in patients with (undiagnosed) OSA as risk factors for desaturation largely correspond with risk factors for OSA, which is in line with the assumption that oxygen therapy alone does not prevent apneas.\n\nTo evaluate if omitting supplemental oxygen is non-inferior to administering oxygen during the first night after MBS, a randomized non-inferiority trial (OXYBAR trial) was performed in Chapter 5. The results of the sleep test (WatchPat300\u00ae) showed that based on the apnea-hypopnea index (AHI), omitting supplemental oxygen was non-inferior to administering supplemental oxygen therapy. The increased desaturation rate and inferiority of oxygen desaturation index (ODI) appear not to be clinically relevant with low absolute AHI values and similar outcomes for sleep architecture, 30-day complication rate and nursing intervention rate.\n\nIn Chapter 6, the postoperative course of sleep disordered breathing (including AHI), oxygen saturation and sleep architecture were assessed in same-day discharge after MBS in a population with an unknown OSA status. In order to gain knowledge for evidence-based patient selection and discharge criteria for patients undergoing same-day MBS. This was assessed in a prospective observational study (DAGBAR study), in which patients underwent a sleep test (WatchpatONE\u00ae) at home, approximately 1 week prior to MBS and during postoperative night 1 and 3. The DAGBAR study showed that all sleep disordered breathing parameters (AHI, ODI, RDI) and number of desaturations were highest during postoperative night 3, compared to preoperative and postoperative night 1. In line with the hypothesis, the percentage of rapid eye movement sleep decreased during postoperative night one and increased during postoperative night three. The 30-day overall complication rate was 5.3%, of which none were cardiorespiratory related.\n\nIn conclusion, the pulse oximetry strategy in optimized version without routine postoperative oxygen suppletion is a viable option for perioperative OSA management in MBS. The pulse oximetry strategy minimizes diagnostics and treatment while being more cost-effective and equally safe and with comparable total weight loss and patient-reported outcomes for sleepiness, daily functioning and health-related quality of life. The trend towards same-day discharge in MBS should not pose a barrier to the widespread adoption of the pulse oximetry strategy, as there appears to be no strict reason to consider OSA a contraindication for same-day discharge in the general bariatric population. Future research should be directed toward reducing the postoperative deterioration of OSA in perioperative OSA management strategies without preoperative OSA testing, for example by assessing the effect of opioid free anesthesia and opioid free postoperative pain management.","auteur":"Claudia Berends","auteur_slug":"claudia-berends","publicatiedatum":"28 september 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/claudiaberends?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/9b1cc85a-b694-4abb-966f-062f3023cca0\/highres","url_epub":"","ordernummer":"18293","isbn":"","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Wageningen University","afbeeldingen":16971,"video_url":"","podcast_url":"","naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Wageningen University","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/16969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16969"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/16969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16972,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/16969\/revisions\/16972"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=16969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}