{"id":15311,"date":"2026-05-20T11:19:25","date_gmt":"2026-05-20T11:19:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/rebecca-otte\/"},"modified":"2026-05-20T11:19:42","modified_gmt":"2026-05-20T11:19:42","slug":"rebecca-otte","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/rebecca-otte\/","title":{"rendered":"Rebecca Otte"},"content":{"rendered":"","protected":true},"excerpt":{"rendered":"","protected":true},"author":7,"featured_media":15312,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-15311","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","post-password-required","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"naam_van_het_proefschift":"Minds, meals and motivations","samenvatting":"Veel oudere volwassenen zijn gemotiveerd om hun gezondheid te verbeteren, zeker als het gaat om het behoud van hun geheugen en denkvermogen. Toch blijkt het in de praktijk niet eenvoudig om leefstijlveranderingen vol te houden. Dit proefschrift onderzoekt hoe oudere volwassenen omgaan met leefstijlinterventies gericht op het verminderen van het risico op dementie, hoe zij deze interventies ervaren en in hoeverre zij leefstijlveranderingen daadwerkelijk in hun dagelijks leven weten te integreren. De FINGER-NL leefstijlinterventie, waarin wordt onderzocht wat het effect is van leefstijlverandering op cognitieve gezondheid, vormt hierbij de centrale casus binnen een gecontroleerde onderzoekssetting. De bevindingen uit deze studie worden verbonden met inzichten uit de reguliere di\u00ebtistische praktijk in de eerstelijnszorg.\n\nLeefstijlverandering wordt breed gezien als een belangrijke pijler voor gezondheid op lange termijn en speelt ook een rol in cognitieve gezondheid. Hoewel wetenschappelijk onderbouwde leefstijlaanbevelingen beschikbaar zijn en multidomeininterventies in gecontroleerde settings veelbelovende effecten laten zien, blijkt het voor veel mensen lastig om deze aanbevelingen om te zetten in blijvende gewoonten in het dagelijks leven. Deze spanning wordt relevanter in het licht van vergrijzing en een toenemende ziektelast. Dit proefschrift laat zien dat motivatie hierbij een belangrijke rol speelt, maar op zichzelf onvoldoende is voor duurzame gedragsverandering. Daarom wordt onderzocht welke factoren betrokkenheid be\u00efnvloeden, hoe gedragsverandering zich ontwikkelt in de tijd en onder welke voorwaarden veranderingen behouden blijven.\n\nHet onderzoek bestaat uit twee samenhangende lijnen (\u2018Tracks\u2019). De eerste lijn (Hoofdstuk 2\u20135) richt zich op de ervaringen van deelnemers binnen de multidomeininterventie van FINGER-NL. De tweede lijn (Hoofdstuk 6\u20138) plaatst deze inzichten in de context van de dagelijkse zorgpraktijk en bestudeert leefstijlverandering vanuit het perspectief van di\u00ebtisten en hun pati\u00ebnten.\n\nHoofdstuk 2 laat zien waarom oudere volwassenen deelnemen aan de FINGER-NL interventie en welke factoren zij verwachten dat hun betrokkenheid be\u00efnvloeden. Deelname wordt vooral gedreven door persoonlijke relevantie, met name de wens om cognitieve gezondheid te behouden of te verbeteren. Zorgen over dementie en ervaringen in de directe omgeving spelen hierbij een belangrijke rol. Algemene interesse in gezondheid blijkt minder bepalend. De kennis over risicoreductie van dementie is doorgaans beperkt en gebaseerd op persoonlijke ervaringen. Deelnemers benoemen daarnaast verwachte barri\u00e8res en ondersteuningsbehoeften.\n\nHoofdstuk 3 laat zien hoe deelnemers \u00e9\u00e9n jaar na de start van de interventie hun betrokkenheid en naleving van de richtlijnlijnen ervaren. In plaats van een stabiel patroon blijkt betrokkenheid een dynamisch proces, dat zich in de tijd ontwikkelt en sterk verschilt tussen personen. In de hoog-intensieve (HI) groep verandert motivatie gaandeweg, onder invloed van ervaren barri\u00e8res en, soms, de positieve effecten van nieuw aangeleerde gewoonten. Met name in de domeinen voeding en lichamelijke activiteit worden de meeste veranderingen gerapporteerde. Dit zou samen kunnen hangen met het feit dat deze gebieden voor deelnemers herkenbaar zijn en aansluiten bij bestaande idee\u00ebn over wat \u2018gezond leven\u2019 inhoudt. Deelnemers maken daarbij bewuste keuzes in welke onderdelen van de interventie zij actief volgen. Juist deze mogelijkheid tot selectieve deelname, ondersteund door begeleiding, lijkt hen te helpen om veranderingen in te passen in hun dagelijks leven. In de laag-intensieve (LI) groep wordt het gebrek aan begeleiding vaker als een gemis ervaren, hoewel sommige deelnemers op eigen initiatief veranderingen in gang zetten. De meeste deelnemers waren zich bewust van hun groepsindeling, en wie in de LI-groep zat, rapporteerde soms enige teleurstelling over de beperkte ondersteuning. Wat beide groepen gemeen hebben, is dat deelnemers voortdurend afwegingen maken tussen wat wenselijk is en wat in hun persoonlijke situatie haalbaar blijkt.\n\nHoofdstuk 4 verdiept dit beeld door de ontwikkeling van betrokkenheid over twee jaar te analyseren. De analyse onderscheidt zes verschillende participatietrajecten, die uiteenlopen van aanvankelijk enthousiasme met later afnemende betrokkenheid tot geleidelijke, stabiele integratie van leefstijlveranderingen in het dagelijks leven. Deze trajecten laten zien dat gedragsverandering geen lineair proces is, maar wordt be\u00efnvloed door wat mensen in hun leven meemaken. In beide groepen worden trajecten onderbroken door ingrijpende levensgebeurtenissen. Gestructureerde begeleiding en regelmatig contact ondersteunen het behoud van betrokkenheid in de HI-group, terwijl informatie alleen in de LI-groep vaak onvoldoende blijkt. Duurzame verandering vraagt daarmee om ondersteuning die kan meebewegen met veranderende omstandigheden.\n\nHoofdstuk 5 bouwt voort op de inzichten uit hoofdstukken 2-4 en onderzoekt hoe motivatie en overtuigingen rond dementierisico samenhangen met leefstijlgerelateerde risicofactoren bij aanvang van de studie. De resultaten laten zien dat slechts een beperkt aantal psychologische factoren verband houdt met specifieke leefstijldomeinen, en dat deze verbanden bovendien wisselend zijn. Over het algemeen blijken motivatie en overtuigingen in dit geval slechts een zwakke voorspeller van daadwerkelijk gedrag te zijn. Interessant is dat de aanwezigheid van leefstijlgerelateerde risicofactoren sterker samenhangt met sociodemografische kenmerken dan met individuele motivatie of overtuigingen. Dit bevestigt dat leefstijlgedrag niet alleen een kwestie is van willen, maar sterk verweven is met gewoonten en sociale context.\n\nOm deze bevindingen te begrijpen in de context van de dagelijkse zorg, verschuift de tweede onderzoekslijn naar de eerstelijnspraktijk. Het startpunt in Hoofdstuk 6 is een methodologische analyse van leefstijlinterventies gericht op obesitas, met de vraag welke factoren daadwerkelijk bijdragen aan succesvol gewichtsverlies. Met behulp van Qualitative Comparative Analysis (QCA) wordt zichtbaar dat succesvol gewichtsverlies voortkomt uit specifieke combinaties van interventiecomponenten. De analyse laat zien dat positieve uitkomsten vooral optreden wanneer voedingsverandering, lichamelijke activiteit en gedragsveranderingsstrategie\u00ebn samen worden ingezet. Geen van de onderzochte interventie-elementen blijkt op zichzelf voldoende of noodzakelijk; het is juist de manier waarop ze samen worden toegepast die effectiviteit mogelijk maakt.\n\nHoofdstuk 7 zoomt in op de behandeling van volwassenen met obesitas door di\u00ebtisten in de eerstelijnszorg. Di\u00ebtisten benadrukken dat het opbouwen van een vertrouwensrelatie en het afstemmen van begeleiding op de individuele behoeften van de pati\u00ebnt cruciaal zijn voor succes. Effectieve behandeling beperkt zich niet tot het geven van voedingsadvies; het gaat om een samenhangende combinatie van relatieopbouw, ondersteuning bij gedragsverandering en persoonlijke afstemming. De rol van de di\u00ebtist blijkt daarbij essentieel: door motiverend te begeleiden, het zelfvertrouwen en de zelfeffectiviteit van pati\u00ebnten te versterken, en hen te helpen omgaan met barri\u00e8res, kan duurzame verandering worden ondersteund.\n\nHoofdstuk 8 beschrijft hoe pati\u00ebnten deze behandeling ervaren. Voor hen vormt gepersonaliseerde zorg de basis voor betrokkenheid en motivatie. Zich gehoord en begrepen voelen blijkt een voorwaarde om adviezen daadwerkelijk toe te passen in het dagelijks leven. De relatie met de di\u00ebtist speelt hierin een centrale rol. Pati\u00ebnten benadrukken het belang van een benadering die verder gaat dan voedingsadvies alleen en ook aandacht heeft voor psychologische factoren en levenscontext. Praktisch, haalbaar en op maat gemaakt advies helpt om verandering vol te houden.\n\nHoofdstuk 9 brengt de bevindingen samen en geeft een helder beeld van wat nodig is voor effectieve leefstijlinterventies gericht op cognitieve gezondheid. Verandering van leefstijl is mogelijk, maar alleen wanneer interventies aansluiten bij het dagelijks leven van mensen en ruimte bieden voor flexibiliteit over de tijd. Zorgen over cognitieve achteruitgang en het risico op dementie blijken vaak een sterke motivatiebron, maar motivatie alleen is onvoldoende; duurzame gedragsverandering vereist passende ondersteuning, context en integratie in iemands dagelijks leven. Dagelijkse routines, beschikbare hulpbronnen en ingrijpende levensgebeurtenissen be\u00efnvloeden sterk in hoeverre veranderingen kunnen worden volgehouden.\n\nEr tekent zich een duidelijk verschil af tussen onderzoeksinterventies zoals FINGER-NL en de dagelijkse praktijk van di\u00ebtetische zorg. In gecontroleerde studies ligt de nadruk op structuur en standaardisatie, terwijl in de di\u00ebtistische behandeling juist flexibiliteit, maatwerk en langdurige professionele relaties cruciaal zijn om leefstijlverandering effectief te ondersteunen en zo cognitieve gezondheid te bevorderen.\n\nEen intensieve interventie zoals FINGER-NL kan niet \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n worden overgenomen in de dagelijkse praktijk. Implementatie vraagt daarom om aanpassing: om kosten te beheersen en tegelijk effectief en relevant te blijven voor deelnemers. Tegelijkertijd zijn de onderliggende leefstijldomeinen (voeding, fysieke activiteit, cognitieve uitdaging en gedragsstrategie\u00ebn) breder relevant dan enkel dementiepreventie. Voor toekomstbestendige interventies gericht op het behoud van cognitieve gezondheid betekent dit concreet: interventies ontwerpen die passen bij het dagelijks leven van deelnemers, gebruik van blended of digitale ondersteuning, en nauwe samenwerking tussen zorgprofessionals.","summary":"This dissertation examines how older adults engage with, experience, and implement lifestyle interventions aimed at maintaining cognitive functioning and reducing dementia risk. It focuses on barriers and facilitators encountered in daily life, as well as on how participation in these interventions develops and is sustained over time. Using the FINGER-NL study as a central case within a structured research setting, it combines insights from controlled lifestyle intervention research with perspectives from routine dietetic practice in everyday care, to better understand how participation in lifestyle interventions is shaped, supported, and maintained over time in everyday contexts.\n\nLifestyle change is widely promoted as a way to support long-term health, and there is growing recognition that lifestyle behaviors are also relevant for cognitive health. However, although evidence-based lifestyle guidelines are well established and multidomain lifestyle interventions have shown promising effects on cognitive outcomes in controlled research settings, many individuals struggle to translate these recommendations into sustainable habits in daily life, suggesting that sustained behavior change may be influenced by both individual-level factors and the design and context of lifestyle interventions. This challenge is increasingly relevant in the context of population ageing and a rising chronic disease burden. Against this background, this dissertation aims to identify factors that influence engagement with lifestyle interventions, the feasibility of behavior change, and the maintenance of lifestyle changes over time.\n\nThis research is organized into two complementary tracks that together cover key phases of the lifestyle change process, ranging from engagement with structured interventions to the implementation and maintenance of lifestyle changes in everyday life.\n\nThe first track (Chapters 2\u20135) focused on older adults\u2019 experiences within the FINGER-NL multidomain lifestyle intervention, addressing motivation, engagement, and the feasibility of implementing lifestyle changes in daily life. The second track (Chapters 6\u20138) shifted the focus to routine care, exploring how lifestyle changes were supported, adapted, and maintained over time from the perspectives of dietitians and their patients.\n\nChapter 2 explored why older adults chose to participate in the FINGER-NL lifestyle intervention and what they expected would help or hinder their initial engagement. The findings showed that participation was mainly motivated by personal relevance and perceived personal gain, particularly the desire to maintain or improve cognitive health, often shaped by concerns about developing dementia and experiences in participants\u2019 social environment. Public interest played a more limited role. Knowledge about dementia risk reduction was generally limited and largely informed by personal experiences. Participants also identified anticipated barriers and support needs, suggesting that motivation alone was insufficient to ensure engagement.\n\nChapter 3 examined lived experiences one year into the intervention. The findings showed that engagement and adherence varied over time and between participants in both the high-intensity (HI) and low-intensity (LI) groups. Among HI-group participants, motivation was not static: some experienced declining motivation when encountering barriers, while others became more motivated as they noticed positive effects or integrated new habits into daily routines. Diet and physical activity remained the most salient lifestyle domains and were also the areas in which participants reported the most changes. Participants frequently described making selective choices about which intervention components to follow, often supported by lifestyle coaches, and experienced this flexibility as helpful for sustaining engagement. In the LI-group, participants often expressed disappointment about limited guidance, yet some initiated lifestyle changes independently, influenced by study participation and concerns about cognitive decline. Across both groups, participants were generally aware of their group allocation, illustrating the practical challenges of blinding in lifestyle interventions.\n\nBuilding on these findings, Chapter 4 examined how engagement and lifestyle change developed over time by identifying distinct participation trajectories using ideal-type analysis of the longitudinal interview data collected at baseline, 12 months, and 24 months. Six trajectories were identified across the high-intensity (HI) and low-intensity (LI) groups. These trajectories illustrated different patterns of change, ranging from early enthusiasm followed by decline, to gradual adoption and consistent adherence in the HIgroup, to self-directed change and passive participation in the LI-group. Across both groups, some participants were characterized by trajectories interrupted by major life events. Rather than representing fixed categories or stable groups, the trajectories were used as an analytical tool to illustrate the dynamic and fluctuating nature of engagement over time. Participants differed not only in which lifestyle behaviors they changed, but also in how they responded to the support provided. In the HI-group, structured guidance and regular contact helped sustain motivation across domains, while in the LI-group, information alone was often insufficient to prompt or maintain change. Across both groups, major life events frequently disrupted engagement, regardless of initial motivation. These findings showed that sustained lifestyle change followed multiple trajectories and required support that could adapt to changing circumstances over time.\n\nChapter 5 built directly on insights emerging from Chapters 2\u20134, showing that participants\u2019 decision to take part in the FINGER-NL trial was mainly driven by concerns about cognitive decline and dementia rather than by general health goals. These insights raised the question of how such dementia-related beliefs and motivations related to the presence of modifiable, lifestyle-related dementia risk factors at baseline. Chapter 5 therefore focused on motivation and beliefs regarding dementia risk reduction, assessed with the Motivation to Change Lifestyle and Health Behaviors for Dementia Risk Reduction (MCLHB-DRR), a questionnaire that captured how people thought and felt about dementia risk, including perceived risk, concerns, and motivation to address lifestyle-related risk factors. Only a limited number of psychological factors were associated with specific lifestyle-related dementia risk domains, and these associations differed across domains. Motivation- and belief-related subscales showed weak and inconsistent associations with dementia risk profiles. Overall, the presence of dementia-related lifestyle risk factors appeared to be more related to sociodemographic characteristics than to individual motivation and beliefs. These findings aligned with the qualitative results from Chapters 2\u20134, which showed that such risk factors were closely linked to everyday routines, habits, and social circumstances.\n\nTrack 2 began in Chapter 6 by examining general lifestyle interventions for obesity to draw methodological insights relevant to understanding complex behavior change. By doing so, we aimed to draw on existing knowledge in this field to better understand how different intervention components interacted in more general lifestyle change contexts. Chapter 6 addressed the question of which components were truly relevant, or even indispensable, when designing a lifestyle intervention. Using Qualitative Comparative Analysis, this chapter showed that successful population-level weight loss emerged from specific combinations of intervention components rather than from any single element. The co-occurrence of dietary change, physical activity, and behavioral change strategies was most consistently associated with success, whereas none of these components alone was sufficient or necessary. These findings highlighted the multifaceted and context-dependent nature of lifestyle interventions and showed that effectiveness was shaped by how components worked together rather than by isolated elements such as intervention duration or group setting. As such, this chapter illustrated the methodological value of configurational approaches for studying complex lifestyle interventions, rather than providing direct evidence for cognitive-health intervention design and was therefore guiding for the analysis in Track 1.\n\nIn Chapters 7 and 8, we continued Track 2 by focusing on dietetic treatment of adults with obesity in primary health care. Chapter 7 examined which components dietitians considered key to successful treatment, shifting attention from intervention design to everyday clinical practice. Based on interviews and focus group discussions with Dutch dietitians, the findings showed that building a trusted relationship and connecting treatment to individual patient needs were seen as central to success. Several interrelated components related to relationship-building, behavior change support, and tailored advice were identified. The findings highlighted the importance of the dietitian\u2019s counselling role, particularly in addressing motivation, self-efficacy, health literacy, and experienced barriers, and showed how patient characteristics influenced the choice and use of treatment strategies.\n\nChapter 8 shifted the focus from the dietitians to the lived experiences of patients with obesity receiving dietetic treatment in primary health care. Patients perceived personalized treatment as the foundation of successful care, with feeling heard, understood, and supported described as central to their engagement. A strong patient\u2013dietitian relationship, shaped by the dietitian\u2019s attitude, professionalism, and way of working, was described as crucial for building trust and motivation. Patients emphasized the importance of a holistic approach that extended beyond dietary advice alone, including attention to psychological factors, life context, and long-term behavior change. Clear, practical, and tailored advice was also seen as essential for translating recommendations into daily life. Taken together, Chapters 7 and 8 showed substantial overlap between dietitians\u2019 and patients\u2019 perspectives, suggesting that effective dietetic treatment for obesity depended on approaches that were responsive to individual needs and circumstances rather than standardized protocols alone.\n\nIn Chapter 9, the findings of this dissertation were brought together in a general discussion reflecting on what lifestyle interventions aimed at supporting cognitive health could, and could not, achieve by integrating insights from both research and routine care. The discussion integrated insights from studies conducted in controlled research settings with findings from Track 2, which examined lifestyle change beyond the research context from the perspectives of dietitians and patients in routine care. Across the dissertation, a consistent picture emerged: while lifestyle change in support of cognitive health was possible, it was also complex and demanding. Participants were often strongly motivated by concerns about cognitive decline, but acting on this motivation depended on practical, emotional, social, and contextual factors.\n\nAcross chapters, motivation alone appeared insufficient to sustain behavior change, and no single intervention component proved decisive. Instead, behavior change emerged from the interaction of daily routines, available resources, personal circumstances, and the organization of support. A clear contrast emerged between research-based lifestyle interventions, which emphasized structure and standardization, and routine care, which relied more on flexibility, personalization, and long-term relationships. Across both contexts, relational aspects, such as feeling heard and receiving advice that fit one\u2019s own life, played a key role in sustained engagement.\n\nChapter 9 concluded by considering the practical implications of these findings. While an intensive research-driven intervention such as FINGER-NL was not easily transferable to routine practice in its current form, the lifestyle behaviors it targeted were relevant beyond dementia prevention alone. In the general discussion, these findings were briefly placed in a broader context, with some reflection on how attention to cognitive health might be embedded within existing care structures, for example through digital support and interprofessional collaboration, and how this could relate to everyday life.","auteur":"Rebecca Otte","auteur_slug":"rebecca-otte","publicatiedatum":"18 juni 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/rebeccaotte?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/07f60e41-134f-4e1d-8850-575d060d076d\/optimized","url_epub":"","ordernummer":"17571","isbn":"","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Wageningen University","afbeeldingen":15313,"naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Wageningen University","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15314,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15311\/revisions\/15314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=15311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}