{"id":15197,"date":"2026-05-18T14:08:51","date_gmt":"2026-05-18T14:08:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/rebecca-steenaard\/"},"modified":"2026-05-18T15:20:03","modified_gmt":"2026-05-18T15:20:03","slug":"rebecca-steenaard","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/rebecca-steenaard\/","title":{"rendered":"Rebecca Steenaard"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":15198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-15197","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"naam_van_het_proefschift":"Quality of life and care in adrenocortical carcinoma","samenvatting":"Dit proefschrift beschrijft de kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg voor pati\u00ebnten met de zeldzame kankersoort bijnierschorcarcinoom (adrenocortical carcinoma - ACC). Er zijn nog veel uitdagingen waar pati\u00ebnten en artsen mee te maken krijgen bij de behandeling van deze ernstige ziekte.\n\nDeel I van dit proefschrift gaat over kwaliteit van leven (QoL) van pati\u00ebnten met ACC. Om de kwaliteit van leven te meten, heb je een vragenlijst nodig die is getest (gevalideerd) bij pati\u00ebnten met de ziekte die je wilt onderzoeken. Hiervoor is de ACC-QoL vragenlijst in dit proefschrift ontwikkeld volgens een methode met vier verschillende fasen. Voor fase I is in hoofdstuk 2 een systematische literatuur zoektocht gedaan om vast te stellen wat er al bekend is over kwaliteit van leven van pati\u00ebnten met ACC. Er waren maar een paar studies over dit onderwerp, maar die lieten wel zien dat ACC een grote impact heeft op het leven. Deze impact is verder onderzocht in hoofdstuk 3 (fase II) tijdens focusgroep interviews met pati\u00ebnten en hun naasten. Zij vertelden dat de ziekte veel invloed had op hun leven. Vooral de behandeling met mitotaan (tabletten die schadelijk zijn voor de bijnier) gaf veel bijwerkingen. De specifieke problemen die zij vertelden, zijn samen met interviews van artsen verwerkt tot de ACC-QoL vragenlijst. De ACC-QoL is in fase III gevalideerd. Dit is te lezen in hoofdstuk 4. Voordat de ACC-QoL gebruikt kan worden in andere talen, moet hij nog internationaal worden gevalideerd in fase IV.\n\nDe vragenlijst is in hoofdstuk 4 gebruikt om de kwaliteit van leven te meten van Nederlandse pati\u00ebnten met ACC. Pati\u00ebnten die de ziekte langer geleden hebben gehad, hebben een goede kwaliteit van leven. Maar deze kwaliteit was wel iets lager dan bij pati\u00ebnten die een ander soort kanker hebben gehad, bijvoorbeeld borstkanker of darmkanker. De pati\u00ebnten vertelden nog last te hebben van vermoeidheid, emotionele problemen en problemen met hun seksleven. Pati\u00ebnten die nog werden behandeld, hadden een lagere kwaliteit van leven. Zij hadden last van onder andere vermoeidheid, mitotaan bijwerkingen, klachten na een operatie, geheugen en emotionele problemen. Verder vertelden ze lotgenotencontact te missen, omdat de ziekte zeldzaam is. Zeker pati\u00ebnten met mitotaan en\/of chemotherapie-behandeling hadden een verminderde kwaliteit van leven. Bijzonder is dat na het stoppen van mitotaan, de kwaliteit van leven blijvend lager was dan van pati\u00ebnten die nooit met mitotaan waren behandeld.\n\nIn hoofdstuk 5 wordt het verhaal verteld van een tienjarig meisje met ACC, als voorbeeld van hoeveel invloed de ziekte heeft op het leven. Na een operatie, waarbij helaas niet de hele tumor verwijderd kon worden, werd ze behandeld met chemotherapie en twee jaar mitotaan. Tijdens de behandeling bleef haar ontwikkeling stil staan en moest ze na de brugklas naar een lager middelbare schoolniveau gaan. Dit had een grote impact op haar leven, omdat ze, naast alle problemen met de kanker, ook niet meer de steun had van haar klasgenootjes. Na het afronden van de mitotaan-behandeling, ging haar ontwikkeling weer door en op het moment dat dit boekje is gedrukt, gaat ze met veel plezier naar school en is de ziekte helemaal weg. Ook andere studies in dit hoofdstuk laten ernstige bijwerkingen zien van mitotaan met of zonder chemotherapie bij jonge kinderen. Maar deze bijwerkingen lijken volledig te herstellen nadat de behandeling is afgerond. Dit is geruststellend voor ouders, kinderen en artsen als de behandeling gestart moet worden.\n\nDeel II van dit proefschrift gaat over de kwaliteit van zorg voor pati\u00ebnten met ACC. Hoofdstuk 6 laat cijfers zien uit de Nederlandse Kankerregistratie. ACC komt voor bij 1,6 op de miljoen volwassen Nederlanders per jaar. Dat zijn iets meer dan 20 nieuwe pati\u00ebnten per jaar. Dit aantal veranderde niet tussen 1993 en 2020. Van de pati\u00ebnten met een enkele tumor (stadium I en II) is na 5 jaar nog 65% in leven en van de pati\u00ebnten met een uitgebreide tumor (stadium III) nog 35%. Deze overlevingscijfers veranderde niet in de tijd. In pati\u00ebnten met uitzaaiingen (stadium IV) verbeterde de vijfjaarsoverleving wel van 3% naar 11% in de laatste paar jaar. Steeds meer pati\u00ebnten worden behandeld in een expertisecentrum aangesloten bij het Bijniernetwerk DAN (Dutch Adrenal Network). Deze pati\u00ebnten hebben een betere overleving dan pati\u00ebnten die niet hier zijn behandeld. Verwijderen van de tumor met een operatie (adrenalectomie) en mitotaan-behandeling zorgen voor een betere overleving bij alle stadia van ziekte. Pati\u00ebnten met uitzaaiingen hebben een betere overleving na operatief verwijderen van de bijniertumor en alle uitzaaiingen (als dat mogelijk is), chemotherapie en mitotaan-behandeling. Helaas laten de cijfers wel zien dat maar twee op de vijf pati\u00ebnten hun mitotaan behandeling helemaal afmaakt. Pati\u00ebnten stoppen hun behandeling vaak vanwege de bijwerkingen. De ACC-QoL vragenlijst kan gebruikt worden om de bijwerkingen bij te houden tijdens behandeling, zodat deze bijwerkingen op tijd bestreden kunnen worden. Dit zou de kwaliteit van leven tijdens de behandeling kunnen verbeteren, waardoor minder pati\u00ebnten voortijdig stoppen en hopelijk meer pati\u00ebnten overleven.\n\nEen ander verbeterpunt in de behandeling is om vooraf beter te bepalen wie behandeld moet worden met mitotaan en wie deze behandeling bespaard kan blijven. De IGF2 methylatie score is een test die een patholoog kan gebruiken om een goedaardige bijniertumor van een kwaadaardige te onderscheiden. Hoofdstuk 7 laat zien dat deze test helaas nog niet kan worden gedaan op tumoren die op formaldehyde bewaard worden. Daarom kan nog niet elk ziekenhuis deze test uitvoeren, omdat formaldehyde de meest gebruikte manier is om een tumor te bewaren voor de patholoog.\n\nHet doseren van mitotaan is niet makkelijk. Elke pati\u00ebnt reageert anders en heeft een andere hoeveelheid tabletten nodig om de juiste spiegel te halen. Daarnaast beginnen de bijwerkingen vaak al bij een lage spiegel. In hoofdstuk 8 worden online modellen besproken die artsen kunnen helpen met de dosering van mitotaan. Helaas zijn deze modellen nog niet gevalideerd om in de praktijk gebruikt te worden.","summary":"This thesis focuses on the quality of life and care in patients with the rare cancer adrenocortical carcinoma (ACC). There are still many challenges that clinicians and patients with this disease face.\n\nPart I of this thesis focused on the health-related quality of life (HRQoL) of patients with ACC. To adequately measure HRQoL, you need a questionnaire validated for use in the specific patient group. The disease specific questionnaire ACC-QoL was therefore developed to measure HRQoL in patients with ACC. This was done using a preset methodology consisting of four phases. For phase I, a systematic review was conducted in Chapter 2 to determine what was already known on HRQoL in patients with ACC. The studies on HRQoL in patients with ACC were limited, but did indicate that ACC has a large impact on HRQoL. The HRQoL issues were further investigated in Phase II by conduction focus group interviews, as discussed in Chapter 3. From these interviews it was clear that ACC had a large impact on the HRQoL of all participants. They experiences HRQoL issues in many aspects of their life. In phase III, the relevant HRQoL issues, along with issues identified by healthcare professionals, were transformed into a questionnaire and validated in Chapter 4. The questionnaire needs to be validated in an international cross-cultural validation study in phase IV before it can be used in non-Dutch speaking patients with ACC.\n\nThe questionnaire was used in Chapter 4 to determine HRQoL in patients with ACC in the Netherlands. ACC survivors reported a good HRQoL, but slightly lower compared to other cancer survivors. They reported to experience residual fatigue, emotional problems and problems with their sex life. Patients who were recently treated, reported a lower HRQoL and experienced many problems, including fatigue, mitotane side-effects, physical limitations due to surgery, cognitive problems, emotional problems and the lack of peer support. Especially patients on mitotane therapy or recent chemotherapy experienced a lower HRQoL. Notably, patients who received mitotane in the past, report a persistent reduction of HRQoL.\n\nAs an illustration of how much ACC can affect HRQoL, Chapter 5 describes the case of a ten-year-old girl with ACC. She was treated with chemotherapy and two years of mitotane after irradical adrenalectomy. She developed an impactful decrease in cognitive development resulting in a significant drop in school performance. Luckily, upon cessation of mitotane, her cognitive development returned back to normal, she could happily go to school and was free from disease. Other studies also described a range of side-effects in young children treated with mitotane with or without chemotherapy. These side-effects appear to be reversible after mitotane discontinuation. This should provide reassurance to parents, patients and physicians in case EDP-mitotane treatment is indicated.\n\nPart II of this thesis focuses on quality of care for patients with ACC. Chapter 6 includes data from the Netherlands Cancer Registry. The incidence of ACC was 1.62 per million person-years and was stable between 1993 and 2020. The five-year survival remained stable over time for stage I-II at 65% and stage III at 35%, while the survival for stage IV increased from 3% to 11% in the last years. Centralization of care has improved since the founding of the Dutch Adrenal Network, which was associated with increased survival. Adrenalectomy and mitotane therapy are associated with increased survival in all stages of disease. Adrenalectomy, surgical control of disease, chemotherapy and mitotane therapy are associated with increased survival in stage IV disease. However, the data showed that only two in every five patients completed mitotane therapy for the predetermined period at an adequate plasma level. The majority of discontinuations and dose reductions was toxicity related. Careful monitoring and treatment of side-effects might help improve HRQoL, prevent early discontinuation and thereby improve survival. The ACC-QoL questionnaire is suitable for this purpose and can be useful in clinical practice.\n\nAnother potential issue for improvement is correctly identifying who can benefit from adjuvant mitotane therapy and who can be spared its toxicity. The IGF2 methylation score is a diagnostic tool used to distinct an unclear malignant adrenal tumor from ACC. Chapter 7 shows that this diagnostic tool is unfortunately not valid in formalin-fixed tissue, and therefore not yet widely available in clinical practice.\n\nChapter 8 discusses that personalized mitotane dosing with a web-based pharmacokinetic model might help to improve mitotane adherence at adequate plasma levels with manageable toxicity. Unfortunately, the current models are not validated for clinical use yet.","auteur":"Rebecca Steenaard","auteur_slug":"rebecca-steenaard","publicatiedatum":"10 september 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/rebeccasteenaard?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/5ac31772-89a5-4835-b8e9-b1290f70f059\/optimized","url_epub":"","ordernummer":"18966","isbn":"978-94-6534-384-6","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Universiteit Maastricht","afbeeldingen":15199,"naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Universiteit Maastricht","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15200,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/15197\/revisions\/15200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=15197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}