{"id":11838,"date":"2026-04-20T07:34:03","date_gmt":"2026-04-20T07:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/portfolio\/joseph-sandoval\/"},"modified":"2026-04-20T07:34:10","modified_gmt":"2026-04-20T07:34:10","slug":"joseph-sandoval","status":"publish","type":"us_portfolio","link":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/portfolio\/joseph-sandoval\/","title":{"rendered":"Joseph Sandoval"},"content":{"rendered":"","protected":true},"excerpt":{"rendered":"","protected":true},"author":7,"featured_media":11839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"us_portfolio_category":[45],"class_list":["post-11838","us_portfolio","type-us_portfolio","status-publish","post-password-required","hentry","us_portfolio_category-new-template"],"acf":{"naam_van_het_proefschift":"Between Boundaries and Bridges","samenvatting":"Frictie kan worden begrepen als de rommelige, ongelijkmatige kwaliteiten van kenniskonfrontaties (Knowledge Encounters, KE's), of momenten waarop verschillende kennissystemen elkaar ontmoeten in domeinen zoals onderzoek, ontwikkeling en natuurbehoud. Hoewel het concept van frictie heeft geholpen om de aandacht te vestigen op spanningen, scheve verhoudingen en machtsrelaties, is het vaak beschrijvend behandeld of op de achtergrond gebleven van bredere analyses, waaronder die over wederzijds leren en samenwerking binnen KE's. Dit proefschrift pakt deze leemte aan door frictie centraal te stellen in de analyse en het te behandelen als een startpunt voor het genereren van inzicht in de mogelijkheden, grenzen en voorwaarden van wederzijds leren en samenwerking binnen KE's.\n\nOm dit te doen, ontwikkelt het proefschrift een theoretisch-methodologisch kader \u2014 vertalen langs frictie \u2014 dat frictie in KE's behandelt als een centraal analysepunt, geoperationaliseerd door middel van contextuele, multidirectionele en gesitueerde vertaling. In de kern gaat vertalen over het betekenis geven aan kennis binnen elkaars kaders, terwijl men geworteld blijft in de context. De vertaling wordt uitgevoerd door gesitueerde actoren die aandacht hebben voor machtsasymmetrie\u00ebn tussen kennissystemen en reflexief zijn over hun eigen rollen, kennis en positionaliteiten bij het vormgeven van wiens kennis wordt vertaald en waarin.\n\nContextuele vertaling houdt kennis verankerd in haar sociaal-ecologische contexten. Multidirectionele vertaling benadrukt wederzijdse interactie in plaats van eenrichtingsverkeer van kennis. Gesitueerde vertaling omvat het bevragen van de eigen aannames en positionaliteit, evenals die van andere actoren en hun kennissystemen. Samen bieden deze kenmerken instrumenten voor het analyseren van frictie in KE's en voor het opsporen van het ontstaan van gedeeltelijk wederzijds begrip tussen actoren zonder verschillen uit te wissen.\n\nHet kader wordt toegepast op het waterbeheer van mangrove-rijstbouw (Mangrove Swamp Rice, MSR) in Guinee-Bissau, een arbeidsintensief, regenafhankelijk landbouwsysteem ingebed in estuariene ecologie\u00ebn, getijdenritmes en sociale organisatie. Waterbeheer \u2014 in het bijzonder de bouw en het onderhoud van dijken, drainagepraktijken met buizen en interacties met mangrove-ecosystemen \u2014 staat centraal in de MSR-landbouw en in het levensonderhoud van endogene actoren, waaronder MSR-boeren. Toch is de MSR-landbouw in toenemende mate kwetsbaar voor klimaatverandering, tekorten aan arbeidskrachten en sociaaleconomische transformatie. Deze kwetsbaarheden hebben van MSR-waterbeheer een brandpunt gemaakt voor interventies door exogene actoren, waaronder onderzoeksprojecten, NGO's en overheidsinstellingen, waardoor meerdere kennissystemen en agenda's met elkaar in contact en, soms, in frictie komen.\n\nDit proefschrift onderzoekt hoe ontmoetingen tussen endogene en exogene kennis in het MSR-waterbeheer fricties genereren, en hoe vertalen langs deze fricties inzicht verschaft in de mogelijkheden, grenzen en voorwaarden van vertaling, wederzijds leren en samenwerking binnen KE's. Het is gebaseerd op veldwerk uitgevoerd tussen 2021 en 2023 in 16 dorpen verdeeld over drie regio's. Fricties werden gevolgd zowel in empirische ontmoetingen als in relatie tot de eigen achtergrond en onderzoekspraktijk van de auteur. Het onderzoeksproces zelf werd gekenmerkt door frictie, omdat het langdurige etnografische betrokkenheid combineerde met ruimtelijke methoden, biofysische monitoring, participatief actieonderzoek (PAR) en reflexieve praktijk, elk geworteld in verschillende epistemologische ori\u00ebntaties. Om met deze meervoudige methoden te kunnen werken, herconceptualiseert het proefschrift triangulatie niet als verificatie maar als vertaling, waardoor een gedeeltelijk wederzijds begrip tussen methoden kan ontstaan.\n\nEmpirisch onderzoekt het proefschrift frictie in KE's in MSR-waterbeheer aan de hand van vier onderling samenhangende aspecten: getijdenvoorspelling (Tides), dijkenbouw (Dikes), drainagebuizen (Pipes) en mangroveherstel (Mangroves). Elke casus stelt een specifieke vorm van frictie centraal: tussen endogene en exogene epistemologie\u00ebn, tussen endogene epistemologie\u00ebn onderling, tussen endogene praktijken en exogeen ge\u00efntroduceerde artefacten, en tussen mondiale exogene agenda's en lokale endogene prioriteiten. De casussen over getijden en dijken onderzoeken reflexief de ontmoetingen binnen het eigen onderzoeksproject van de auteur; de casus over buizen analyseert ontmoetingen binnen een op levensonderhoud gericht ontwikkelingsproject; en de casus over mangroves onderzoekt ontmoetingen binnen een natuurbehoudsproject.\n\nDe casus over getijden onderzoekt fricties tussen de endogene benaderingen van boeren en de exogene wetenschappelijke benaderingen van de auteur voor getijdenvoorspelling. Het begint met een misverstand over het gebruik van een maankalender om PAR-activiteiten voor gezamenlijke dijkenbouw te plannen, wat resulteerde in een verkeerd getimede activiteit. Onderzoek naar deze frictie bracht cognitieve verschillen aan het licht bij het omgaan met de getijden: boeren vertrouwden op belichaamde observatie, terwijl de auteur vertrouwde op conceptuele cognitie geworteld in westerse wetenschappelijke modellen. Vertalen langs deze fricties laat zien hoe een gedeeltelijk gedeeld begrip kan ontstaan zonder verschillen uit te wissen, en hoe het afleren door de vertaler centraal staat bij het mogelijk maken van vertaling en wederzijds leren.\n\nDe casus over dijken verschuift de focus naar fricties tussen endogene epistemologie\u00ebn van dijkenbouw. Frictie, gemanifesteerd door verhitte discussies tijdens PAR-activiteiten, onthulde hoe kennis over dijken verschilt per ecologische context, sociale organisatie en waarden, en hoe intra-endogene hi\u00ebrarchie\u00ebn vertaling, wederzijds leren en samenwerking belemmeren. De casus reflecteert ook op de rol van exogene facilitators bij het mede produceren of verzachten van deze fricties. Vertalen langs deze spanningen illustreert hoe reflexieve en adaptieve bemiddeling intermediaire vormen van vertaling en leren mogelijk kan maken, zelfs wanneer de wederzijdse verstaanbaarheid beperkt blijft.\n\nDe casus over buizen onderzoekt fricties tussen endogene drainagepraktijken en exogeen ge\u00efntroduceerde drainagebuizen. Vanuit een meer extern analytisch perspectief wordt nagegaan hoe misalignments tussen de drainagebehoeften van boeren, de materi\u00eble kenmerken van ge\u00efmporteerde buis-systemen en de logica van institutionele interventies frictie genereerden, wat tot uiting kwam in aanpassingen aan de buizen en kritische beoordelingen door endogene actoren. Vertalen langs deze fricties laat zien hoe kennisonderhandelingen verlopen via materi\u00eble betrokkenheid, en hoe beperkte erkenning van endogene expertise en lokale aanpassingslogica's de grenzen van wederzijds leren en samenwerking bepalen.\n\nDe casus over mangroves verkent fricties tussen mondiale exogene agenda's voor mangroveherstel en endogene behoeften op het gebied van levensonderhoud. In de context van een \"nature-based solution\" voor klimaatmitigatie stuitte mangroveherstel op lokale strategie\u00ebn gericht op landwinning, territoriale claims en bestaanszekerheid. Frictie kwam tot uiting in een hoge sterfte van zaailingen, aanplanting op locaties die volgens de lokale herinnering nooit mangroves waren geweest, en de verwachting dat herstelde mangroves lager zouden worden gekapt. Vertalen langs deze fricties onthelt mechanismen van herinterpretatie en betwisting, en laat zien hoe lokale actoren mondiale milieuagenda's toe-eigenen op manieren die de projectdoelstellingen kunnen ondermijnen terwijl ze lokale prioriteiten dienen. Aanhoudende ondererkenning van endogene expertise en behoeften beperkt wederzijds leren en samenwerking.\n\nDoor de casussen heen identificeren de analyses voorwaarden waaronder fricties ontstaan, waaronder interacties tussen diverse, contextspecifieke kennis en praktijken, versterkt door exogene aannames over endogene homogeniteit en door kennishi\u00ebrarchie\u00ebn binnen en tussen groepen actoren. Deze voorwaarden bepalen wiens expertise wordt erkend, hoe kennis wordt ge\u00ebvalueerd en waar vertaling, wederzijds leren en samenwerking mogelijk of beperkt worden.\n\nIn alle casussen clusterden fricties rond gedeelde referenten zoals maankalenders, dijken, buizen en mangroves, die fungeerden als grensobjecten (boundary objects). Deze objecten maakten interactie mogelijk tussen actoren met uiteenlopende kennis en agenda's zonder dat gedeeld begrip vereist was. Waar actoren de fricties rond deze objecten aangingen via contextuele, multidirectionele en gesitueerde vertaling, verschoven grensobjecten naar brugobjecten (bridging objects), waardoor gedeeltelijk gedeeld begrip en nieuwe gezamenlijke praktijken mogelijk werden. Waar vertaling beperkt bleef, bleven grensobjecten bestaan en bleven fricties wederzijds leren en samenwerking belemmeren. Grens- en brugobjecten zijn dus processuele rollen die door dezelfde entiteiten worden vervuld, afhankelijk van hoe de vertaling verloopt binnen KE's.\n\nDeze dynamiek kwam ook tot uiting in de onderzoekspraktijk van de auteur, die niet alleen vereiste dat fricties analytisch werden gevolgd, maar dat men er ook methodologisch en ethisch bij bleef. Dit hield in dat gewerkt werd met epistemologisch diverse methoden, dat momenten werden geconfronteerd waarop vertaling mislukte of gedeeltelijk bleef, en dat men zich bezighield met ethische, emotionele en positionele spanningen die bepaalden wat gekend, vertaald en geleerd kon worden. Blijven bij frictie werd zo zowel een methodologische houding als een reflexieve praktijk waardoor de grenzen en mogelijkheden van vertaling, wederzijds leren en samenwerking in de onderzoekspraktijk zichtbaar werden gemaakt.\n\nConcluderend laat dit proefschrift zien hoe ontmoetingen tussen endogene en exogene kennis in het MSR-waterbeheer fricties genereren, en hoe vertalen langs deze fricties vertaling, wederzijds leren en samenwerking onthult als gesitueerde, gedeeltelijke en recursieve processen gevormd door diversiteit, aannames en hi\u00ebrarchie\u00ebn. Door frictie centraal te stellen als een analytisch startpunt in plaats van het als achtergrond te behandelen, bevordert het proefschrift het begrip van de mogelijkheden, grenzen en voorwaarden waaronder vertaling, wederzijds leren en samenwerking mogelijk worden binnen KE's.","summary":"Friction can be understood as the messy, uneven qualities of knowledge encounters (KEs), or moments in which different knowledge systems meet across domains such as research, development, and conservation. While the concept of friction has helped draw attention to tensions, misalignments, and power relations, it has often been treated descriptively or kept in the background of broader analyses, including those concerned with mutual learning and collaboration within KEs. This thesis addresses this gap by placing friction at the centre of analysis and treating it as an entry point for generating insight into the possibilities, limits, and conditions of mutual learning and collaboration within KEs. \n\nTo do so, the thesis develops a theoretical\u2013methodological framework \u2014 translating along friction \u2014 that treats friction in KEs as a focal point of analysis, operationalised through contextual, multi-directional, and situated translation. At its core, translation is about making sense of knowledge in each other\u2019s frames while remaining grounded in context. Translation is carried out by situated actors who are attentive to power asymmetries among knowledge systems and reflexive about their own roles, knowledge, and positionalities in shaping whose knowledge is translated and into what. \n\nContextual translation keeps knowledge grounded in its socio-ecological contexts. Multi-directional translation emphasises reciprocal interaction rather than one-way movement of knowledge. Situated translation involves interrogating one\u2019s own assumptions and positionality, as well as those of other actors and their knowledge systems. Taken together, these features provide tools for analysing friction in KEs and for tracing the emergence of partial mutual understanding across actors without erasing difference. \n\nThe framework is applied to the water management of mangrove swamp rice (MSR) farming in Guinea-Bissau, a labour-intensive, rain-fed agricultural system embedded in estuarine ecologies, tidal rhythms, and social organisation. Water management \u2014 particularly dike construction and maintenance, drainage practices involving pipes, and interactions with mangrove ecosystems \u2014 is central to MSR farming and to the livelihoods of endogenous actors, including MSR farmers. Yet MSR farming is increasingly vulnerable to climate change, labour shortages, and socio-economic transformation. These vulnerabilities have made MSR water management a focal point for interventions by exogenous actors, including research projects, NGOs, and government agencies, bringing multiple knowledge systems and agendas into contact and, at times, into friction. \n\nThis thesis examines how encounters between endogenous and exogenous knowledges in MSR water management generate frictions, and how translating along these frictions provides insight into the possibilities, limits, and conditions of translation, mutual learning, and collaboration within KEs. It draws on fieldwork conducted between 2021 and 2023 across 16 villages in three regions. Frictions were followed both in empirical encounters and in relation to the author\u2019s own background and research practice. The research process itself was marked by friction, as it combined long-term ethnographic engagement with spatial methods, biophysical monitoring, participatory action research (PAR), and reflexive practice, each rooted in distinct epistemological orientations. To work across these plural methods, the thesis reconceptualises triangulation not as verification but as translation, through which partial mutual understanding can emerge across methods. \n\nEmpirically, the thesis examines friction in KEs in MSR water management across four interrelated aspects: tide prediction (Tides), dike building (Dikes), drainage pipes (Pipes), and mangrove restoration (Mangroves). Each case foregrounds a distinct form of friction: between endogenous and exogenous epistemologies, among endogenous epistemologies, between endogenous practices and exogenously introduced artefacts, and between global exogenous agendas and local endogenous priorities. The Tides and Dikes cases reflexively examine encounters within the author\u2019s own research project; the Pipes case analyses encounters within a livelihood-oriented development project; and the Mangroves case examines encounters within a conservation project. \n\nThe Tides case examines frictions between farmers\u2019 endogenous approaches and the author\u2019s exogenous scientific approaches to tide prediction. It begins with a misunderstanding over the use of a lunar calendar to schedule PAR activities for collaborative dike building, resulting in a mistimed activity. Examining this friction revealed cognitive differences in engaging with the tides: farmers relied on embodied observation, while the author relied on conceptual cognition grounded in Western scientific models. Translating along these frictions shows how partial shared understanding can emerge without erasing difference, and how unlearning on the part of the translator is central to enabling translation and mutual learning. \n\nThe Dikes case shifts focus to frictions among endogenous epistemologies of dike building. Friction, manifested through heated disagreements during PAR activities, revealed how dike knowledges differ across ecological contexts, social organisation, and values, and how intra-endogenous hierarchies constrain translation, mutual learning, and collaboration. The case also reflects on the role of exogenous facilitators in co-producing or mitigating these frictions. Translating along these tensions illustrates how reflexive and adaptive mediation can enable intermediary forms of translation and mutual learning, even when mutual intelligibility remains constrained. \n\nThe Pipes case examines frictions between endogenous drainage practices and exogenously introduced drainage pipes. Taking a more external analytical perspective, it traces how misalignments between farmers\u2019 drainage needs, the material characteristics of imported pipe systems, and institutional intervention logics generated friction, manifested through pipe modifications and critical assessments by endogenous actors. Translating along these frictions shows how knowledge negotiation unfolds through material engagement, and how limited recognition of endogenous expertise and local logics of adaptation shapes the limits of mutual learning and collaboration. \n\nThe Mangroves case explores frictions between global exogenous agendas for mangrove restoration and endogenous livelihood needs. Framed as a nature-based solution for climate mitigation, mangrove restoration encountered local strategies oriented toward land reclamation, territorial claims, and livelihood security. Friction manifested through high seedling mortality, planting in sites that local memory held had never been mangroves, and the anticipation that restored mangroves would later be cut. Translating along these frictions reveals mechanisms of reinterpretation and contestation, showing how local actors appropriate global environmental agendas in ways that may undermine project objectives while serving local priorities. Persistent under-recognition of endogenous expertise and needs limits mutual learning and collaboration. \n\nAcross cases, the analyses identify conditions through which frictions emerge, including interactions among diverse, context-specific knowledges and practices, reinforced by exogenous assumptions of endogenous homogeneity and by knowledge hierarchies within and across actor groups. These conditions shape whose expertise is recognised, how knowledge is evaluated, and where translation, mutual learning, and collaboration become possible or constrained. \n\nAcross cases, frictions clustered around shared referents such as lunar calendars, dikes, pipes, and mangroves, which functioned as boundary objects. These objects enabled interaction among actors with divergent knowledges and agendas without requiring shared understanding. Where actors engaged with the frictions surrounding these objects through contextual, multi-directional, and situated translation, boundary objects shifted into bridging objects, enabling partial shared understanding and new joint practices. Where translation remained limited, boundary objects persisted and frictions continued to constrain mutual learning and collaboration. Boundary and bridging objects are thus processual roles performed by the same entities depending on how translation unfolds within KEs. \n\nThese dynamics were also reflected in the author\u2019s research practice, which required not only following frictions analytically but staying with them methodologically and ethically. This involved working across epistemologically diverse methods, confronting moments where translation failed or remained partial, and engaging with ethical, emotional, and positional tensions that shaped what could be known, translated, and learned. Staying with friction thus became both a methodological stance and a reflexive practice through which the limits and possibilities of translation, mutual learning, and collaboration in research practice were made visible. \n\nIn conclusion, this thesis shows how encounters between endogenous and exogenous knowledges in MSR water management generate frictions, and how translating along these frictions reveals translation, mutual learning, and collaboration as situated, partial, and recursive processes shaped by diversity, assumptions, and hierarchies. By centring friction as an analytical entry point rather than treating it as background, the thesis advances understanding of the possibilities, limits, and conditions under which translation, mutual learning, and collaboration become possible within KEs.","auteur":"Joseph Sandoval","auteur_slug":"joseph-sandoval","publicatiedatum":"4 juni 2026","taal":"EN","url_flipbook":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/ebook\/josephsandoval?iframe=true","url_download_pdf":"https:\/\/ebook.proefschriftmaken.nl\/download\/e7d2f941-1b51-4da5-8e84-3c04825534fc\/optimized","url_epub":"","ordernummer":"18835","isbn":"","doi_nummer":"","naam_universiteit":"Wageningen University","afbeeldingen":11840,"naam_student:":"","binnenwerk":"","universiteit":"Wageningen University","cover":"","afwerking":"","cover_afwerking":"","design":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/11838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/us_portfolio"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/11838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11841,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio\/11838\/revisions\/11841"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"us_portfolio_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.proefschriftmaken.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/us_portfolio_category?post=11838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}